امروز: سرانجام گره کور تحریم های بین المللی علیه ایران اندکی شل شد. بلافاصله پس از آنکه بازرسان آژانس انرژی هسته ای اعلام کردند که ایران غنی سازی بالای ۲۰ درصد را تعلیق کرده است، خبر رسید که اتحادیه اروپا و آمریکا بخشی از تحریم ها علیه را لغو کرده است.
شورای اروپا اعلام کرد که بخشی از تحریم های اتحادیه اروپا علیه ایران را مطابق موافقتنامه ژنو برای شش ماه معلق کرده است. این تصمیم در شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شده و این موارد را شامل می شود:
۱- تعلیق ممنوعیت ارائه خدمات بیمه و حمل و نقل نفت خام ایران به مقصد مشتریان فعلی این کشور
۲- تعلیق ممنوعیت واردات، خرید و حمل و نقل محصولات پتروشیمی ایران و خدمات مربوط به آن
۳- تعلیق ممنوعیت ارائه خدمات کشتی رانی برای نفت خام و محصولات پتروشیمی ایران
۴- لغو ممنوعیت معامله طلا و فلزات گرانبها با دولت ایران، نهادهای عمومی و بانک مرکزی این کشور
۵- افزایش ده برابری سقف مبادلات مالی با ایران برای تسهیل بازرگانی با این کشور
بلافاصله دولت آمریکا نیز اعلام کرد که آژانس بین المللی انرژی اتمی تأیید کرده که ایران مطابق موافقتنامه ژنو گام اول را برداشته و در نتیجه دولت آمریکا هم بخشی از تحریم ها علیه ایران را به مدت شش ماه معلق می کند.
در روز ۲۴ نوامبر در ژنو، کاترین اشتون، نماینده ارشد اتحادیه اروپا، به همراه وزرای خارجه گروه ۳+۳ (چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلیس و آمریکا)، توانستند نشستی را با موفقیت به پایان برسانند که در آن توافقنامهای، با عنوان برنامه اقدام مشترک، با ایران به امضا رسید که در واقع گام اول در جهت یک راهحل دیپلماتیک جامع و قابل بررسی بود که برای بر طرف کردن نگرانیها در مورد برنامه هستهای ایران به امضا رسید.
این توافقنامه مشترک در واقع چشم اندازی برای رسیدن به راه حلی جامع و بلند مدت است. در این توافقنامه ذکر شده که «برنامه اقدام مشترک» ممکن است با توافق هر دو طرف، تمدید شود.
ایران به طور داوطلبانه در گام اول چه اقداماتی را متعهد به انجام شده است؟
در گام اول، ایران متعهد میشود تا اقداماتی را در حوزههای ذیل به انجام رساند، تا مهمترین نگرانیهای جامعه بینالمللی در باب فعالیتهای هستهای خود را بر طرف سازد:
به تعلیق درآوردن هرگونه فعالیت غنی سازی بالای ۵ درصد در هر کجای ایران که باشد؛
ظرفیت سازی غنی سازی خود را فریز کند (یعنی هیچ سانتریفیوژ جدیدی نصب نشود، هیچگونه اورانیوم طبیعی به سانتریفیوژهای جدید تزریق نشود، تولید سانتریفیوژ فقط به جایگزینی سانتریفیوژهای فرسوده یا آسیب دیده، محدود شود)
ذخیره اورانیوم غنی شده به میزان قابل توجهی کاهش یابد (همه ذخیره اورانیوم ۲۰ درصد غنی شده باید به اکسید اورانیوم تبدیل شده یا از غنای آن کاسته شود؛ همه اورانیوم تازه غنی شده ۵ درصد به اورانیوم اکسید تبدیل خواهد شد)
هیچ گونه پیشرفتی نباید در کار ساخت و ساز راکتور آب سنگین اراک صورت گیرد (نباید راکتور هیچگونه فعالیتی داشته باشد، هیچ گونه قطعات جدیدی نباید نصب شود، هیچ مقدار آب سنگینی نباید به محل راکتور منتقل شود)
هیچ تأسیساتی که قادر به بازفراوری باشد نباید وجود داشته باشد یا تأسیساتی با این توانمندی ساخته شود.
صدور اجازه انجام اقدامات نظارتی و تأییدی که فراتر از سطح همکاری کنونی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواهد بود (فراهم آوردن اطلاعات در مورد تأسیسات هستهای برای آژانس و فراهم ساختن دسترسی بیشتر برای ناظران آژانس برای ورود به سایتهای کلیدی هستهای).
گروه ۳+۳ به طور داوطلبانه در گام اول چه اقداماتی را متعهد به انجام شده است؟
در مقابل، گروه ۳+۳ اقدامات داوطلبانهای را چنانکه در برنامه اقدام مشترک ذکر شده، بر عهده خواهد گرفت. این اقدامات شامل اقداماتی در سطح اتحادیه اروپا و آمریکا میشود و نیز تعهد شده است که هیچگونه تحریم هستهای جدیدی از طریق شورای امنیت سازمان ملل، تصویب نشود؛ در این فضا، اتحادیه اروپا اقدامات ذیل را متعهد میشود:
اتحادیه اروپا هیچ تحریم هستهای جدیدی وضع نمیکند. این تعهد با اقدامات محدود کنندهای که پابرجا باقی میماند، هیچ تباینی ندارد.
به تعلیق درآوردن برخی از تحریمهای مربوط به برنامه هستهای (پتروشیمی و طلا و سنگهای گران قیمت)
اتحادیه اروپا ممنوعیت واردات، خرید یا نقل و انتقال محصولات پتروشیمی ایران را به حالت تعلیق در میآورد. این تعلیق همه دیگر خدمات مربوطه را نیز شامل میشود از جمله تأمین مالی، حمایت مالی، بیمه و بیمه تکمیلی و کشورهای ثالث را نیز در بر میگیرد.
اتحادیه اروپا ممنوعیت تجارت طلا و فلزات گران قیمت با دولت ایران، نهادهای دولتی آن و بانک مرکزی ایران یا افراد و نهادهایی که به جای این افراد فعالیت میکنند را به حالت تعلیق درمیآورد. این تعلیق همچنین خدمات مربوطه از جمله حمل و نقل این محصولات را شامل میشود. موارد مربوط به این ماجرا، مشخص هستند.
تسهیل کردن جابهجایی مالی برای روابط تجاری تحریم نشده، از جمله روابط تجاری مربوط به اهداف بشردوستانه مانند خوراک و دارو.
اتحادیه اروپا آستانه صدور همه مجوزهای اتحادیه را ده برابر افزایش خواهد داد با این رویکرد که امکان نقل و انتقال مالی بیشتر به و از ایران میسر گردد بدون آنکه صدور مجوز لازم باشد و از این طرق تراکنشهای تحریم نشده ساده و سهلتر گردد.
اتحادیه اروپا ممنوعیت مربوط به امور بیمهای و حمل و نقل در بخش نفت خام ایران را به حالت تعلیق درخواهد آورد. این تعلیق همچنین امکان حمل و نقل و خدمات بیمه را برای کشورهای ثالثی که نفت ایران را وارد میکنند، میسر میسازد.
همه این اقدامات تأثیر بالقوه جدی برای ایران به همراه خواهد داشت و البته به نیروهای موجود در بازار و واکنش عاملان اقتصادی نیز بستگی دارد و همچنین عوامل داخلی خود ایران و افزایش تقاضا برای محصولات مربوط به مهمترین شرکای تجاری نیز بر این روال تأثیر خواهند گذاشت.
اقدامات تسکینی که اتحادیه اروپا متعهد به انجام آنها شده است، متناسب با اقداماتی که ایران برای برطرف کردن نگرانیهای ۳+۳ برخواهد داشت، تعریف شده است. با اینحال این اقدامات قابل بازگشت هستند و ساختار اصلی تحریمها در بخش مالی و نفتی پابرجا خواهد ماند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر