سردار احمدیمقدم در نشستی با کمسیون امنیت ملی مجلس گفته که طرح جمعآوری ماهواره با موفقیت انجام شده و ۱۶٪ کاهش استفاده از ماهواره داریم. با استناد این عدد و رقم، احمدیمقدم در جلسه ۲۵ مهر ۹۰ با کمسیون امنیت ملی ایران گفته که طرح جمع آوری ماهوارهها تاثیر مثبتی داشته. از طرف دیگهای ظاهرن محسن سازگارا ۲۷ مهر ۹۰ گفته «سخنگوی ... مجلس شورای اسلامی با استناد به گزارش فرمانده کل پلیس گفته است که تنها ۱۶درصد از مردمی که ماهوارههاشون جمع شده دیگه نگاه نمیکنند. در واقع ۸۴ درصد مردم با نافرمانی مدنی به تماشای ماهواره و نصب مجددش ادامه میدن». در همین حال ۲۶ مهر ۹۰ کاظم جلالی، سخنگوی کمسیون امنيت ملي مجلس گفته «اکنون سوآل اینجاست تعداد خانوادههایی که با برخورد پلیس، ماهوارههایشان را از دست دادهاند، چند نفرند و چرا ۸۴ درصد از آنان، مجددن، دم و دستگاه دیدار از برنامههای غیرمجاز را علم کردهاند؟»
به نظر میرسد که هر دو سوی ماجرا (کسانی که وجود ماهواره برای آنها نامطلوب است و کسانی که وجودش برایشان مفید) از عدد و رقم گفته شده برای اثبات درستی خود استفاده میکنند. اما جدای از بحثهای دو سوی ماجرا چه میزان شیطنت پشت این عدد و رقم پنهان است. میشود کاهش استفاده از ماهواره را با فرض درستی رقم ۱۶٪ از زاویههای مختلف دید: میتوان به دید یکی از نمایندگان کمسیون فرهنگی مجلس دید که این برخورد را مناسب نمیداند و روی آوردن مردم به گونههای دیگر دریافت شبکههای ماهوارهای را دلیل ناموفق بودن طرح میداند. میشود به دید آقای سازگارا یا جلالی دید و یا با نگاه سردار احمدیمقدم. همه به یک رقم استناد میکنند اما از زاویهی نگاه خود.
بحثی که من پیش میگیرم صحت و درستی این ادعا هست. نخستین اصلی که در آمارگیری مطرح هست «جامعهی آماری» است. میشود برای دریافتن دارایی مردم یک شهر به بالای شهر مراجعه کرد و با جامعهی آماری ۲۰ نفری از آن منطقهی ۱ میلیون نفری به این نتیجه رسید که مردم شهر متمول هستند. آماری درست است که جامعهی آماری آن هم از نظر تعداد و هم ویژگی درست انتخاب شوند. پس نخست باید دید که جامعهی آماری چند نفر بوده و چه گونه انتخاب شده است! من فرض را بر درستی این رقم میگیرم و سعی میکنم تناقضهای موجود را بررسی کنم.
برای این کار اخبار را به ۲ گروه مرجعهای تخصصی و اجرایی تقسیم کردم و در روند زمانی ۲ سال گذشته بررسی کردم:
تخصصی:
جواد آرینمنش، نائب رئیس کمسیون فرهنگی مجلس در آذر ۸۷ گفته «در حال حاضر ۵/۴ میلیون گیرنده و دیش ماهوارههای غیر مجاز در کشورمان فعال است».
بر اساس آماری که علی دارابی، قائممقام صدا و سیما در آبان ۸۸ خبر میدهد که ۴۰٪ از مردم به ماهواره دسترسی دارند و این میزان را نسبت به سال قبل ۲ برابر خواند.
ضرغامی، رئیس صدا و سیما در آبان ۸۹ خبر میدهد که میزان استفادهی مردم از ماهواره ۳۲/۵٪ هست.
باشگاه خبرنگاران جوان در گزارشی میگوید که «اکنون نیمی از جمعیت ساکن در کلانشهر تهران، دارای ماهوارهاند و میزان رشد نفوذ ماهواره در بین خانوادههای شهرنشین به طور متوسط، سالانه ۱۰ درصد افزایش مییابد».
دویچه وله در مهر ۹۰ به نظرسنجی صدا و سیما استناد میکند و دارندگان ماهواره را ۴۵٪ عنوان میکند.
فردای جلسهی احمدیمقدم با کمسیون امینیت ملی مجلس، کاظم جلالی، سخنگوی کمسیون امنيت ملی مجلس با انتقاد شدید میگوید که ۶۴٪ ایرانیها ماهواره دارند. به علاوه میافزاید «در شهر بناب از توابع آذربایجان شرقی که کمتر از ۸۰ هزار نفر جمعیت دارد، تنها در ۶ ماه ابتدای امسال ۱۳ هزار دستگاه دریافت امواج ماهوارهای کشف شده است».
اجرایی:
سرهنگ اردشیر مطهری، فرماندهی یگان امداد تهران از جمعآوری در این طرح ۲۷۳۲ عدد دیش، ۴۰۱۸ عدد ال ان بی ، ۳۹ عدد موتور گردون و ۹۲ عدد سوئیچ در غرب تهران در ۲۹ اردیبهشت ۹۰ خبر داده. این عملیات با استفاده از ۱۳ تيم عملياتي هشت نفره انجام شده است.
ابوتراب بهرامی، رئیس سازمان عقیدتی نیروی انتظامی در شهریور ۹۰ گفته که اکثر مردم از جمع کردن ماهوارهها راضیاند.
رييس پليس امنيت عمومي فرماندهی انتظامي آذربايجانغربي در شهریور ۹۰ گفته «در ۵ ماه نخست سال جاري ۲۱هزار انواع گيرنده ماهواره در استان کشف شده است».
احمدیمقدم در تیر ۹۰ گفت که «پس از برخورد پلیس چهره ۹۰ درصد خانه ها از دیش و تجهیزات گیرنده ماهواره پاک شده است».
به نظر میرسد که با توجه به آمارهای سالهای ۸۸ و ۸۹ مجلس، گفتههای آقای آرینمنش صحیح است. اگر به طور متوسط هر خانواده را ۴ نفره در نظر بگیریم آنگاه ۲۱/۶ میلیون نفر از جمعیت ایران یعنی ۳۴/۶٪ مردم در سال ۸۷ از ماهواره استفاده میکردهاند که با رشد تقریبن ۲ برابری به رقمی که آقای جلالی که چند روز پیش گفتهاند میرسیم. اما اگر همین آمار را در رابطه با صدا و سیما در نظر بگیریم به مشکل بر میخوردیم چون طبق گفتهی آقای دارابی در سال ۸۸ تنها ۴۰٪ مردم از ماهواره استفاده میکنند که در سال پیش از آن ۲۰٪ بوده که با این حساب به رقم ۱۴/۹۴ میلیون نفر میرسیم که اختلافی ۱۴/۶٪ با آمار مجلس دارد. این در حالی هست که آقای ضرغامی این رقم را در سال ۸۸ برابر ۳۲/۵٪ گفته بود و اگر با آمار در نظر بگیریم اختلاف فاحشتر هم خواهد شد. اما با تمام این اختلافها با رشدی که برای ماهواره متصور هستند، در سال ۹۰ در کمترین حالت (دید ضرغامی) به ۶۵٪ و در بیشترین حالت (دید دارابی) به ۸۰٪ میرسیم.
با توجه به آمارها اگر فرض را بر خطای دارابی و درستی ضرغامی بگیریم آمارهای مجلس و صدا و سیما برای سال نود بسیار نزدیک به هم است. در این میان باشگاه خبرنگاران درصد ۵۰٪ را برای تهران و بیشک پایینتر از این را برای بقیهی شهرها متصور هست. که با توجه به عدم عنوان مرجع میتوان از خیر آن گذشت و همان رقم ۶۴٪ را متصور شد.
بحران زمانی آغاز میشود که کادر اجرایی جمعآوری ماهواره آماری به شدت متنافض میدهند. کسی از رضایت اکثریت (با فرض ۵۰٪ به علاوهی ۱ نفر) از این طرح میگوید. در جایی از پاکسازی ۹۰٪ شهر از ماهواره سخن میرود و جایی موفقیت و تاکید بر ادامهی طرح سخن میگویند.
در آماری از سرهنگ مطهری داریم که روزانه ۲۷۳۲ دیش در غرب تهران جمعآوری شده. غرب تهران بر اساس آمار ۶۰۰۰۰ خانوار جمعیت دارد. اگر مدت اجرای طرح را ۳۰ روز در نظر بگیریم به رقم ۸۱۹۶۰ دیش میرسیم (دیش مرکزی را با استفادهی چند دیش به ازای هر رسیور سر به سر میکنیم) که این رقم بیش از تعداد خانوارهای مقیم در محله است. یعنی طرح با موفقیت ۱۳۷٪ رو به رو بوده است.
حالا نوع دیگری به قضیه نگاه کنیم. اگر در ۵ ماه ۲۱۰۰۰ رسیور در استان آذربایجان غربی کشف شده باشد پس میتوان تصور کرد که در سال ۹۰ حدود ۴۰۰۰۰ رسیور در استان آذربایجان غربی کشف میشود که از هر ۱۸ خانواده یک خانواده اجازهی داشتن ماهواره را نداشتهاند، یعنی ۵/۵٪ این طرح مدیون ضبط اموال قاچاقچیان بوده است. که اگر این را با آمار آقای جلالی مقابل کنیم به ضبط ۶۵٪ میرسیم. این تا ۹۰٪ فاصلهی زیادی ندارد و جمعآوری ماهواره ۲۵٪ وقت ماموران را گرفته است و موفقیت طرح به خاطر مبارزه با قاچاق بوده و نه جمعآوری دیش.
با توجه به گفتهی جلالی میتوان محاسبه کرد که حدود ۱۲ میلیون رسیور در کشور وجود دارد. با توجه به گفتهی سرهنگ مطهری هر نفر در روز حدود ۱۵ رسیور را جمعآوری میکند که برای جمعآوری ۱۲ میلیون رسیور نیاز به ۸۰۰ هزار نفر/روز نیرو هست که در مدت این طرح (حدود ۲ ماه) نیاز به حدود ۱۳۳۰۰ نفر است که هر روز تنها به این کار برسند. گمان نمیکنم امکان به کارگیری این تعداد نیرو به صورت تمام وقت وجود داشته باشد. آقای احمدیمقدم چه طور به رقم ۹۰٪ رسیدهاند؟
باز هم به رقم ۱۶٪ برگردیم. اگر طرح ۹۰٪ موفق بوده و ۱۶٪ بازگشت داشته باشیم آنگاه چگونه طرح ۹۰٪ موفقیت داشته است؟
جدای از تمام این آمار و ارقام برای رد عدد ۱۶٪ با توجه به تحلیل دیگر گفتهها نیاز به اظهار نظر جدیدتری هستیم که تا این لحظه عنوان نشده و تنها میتوان با استناد به آمارهای گروههای تخصصی شکاف بزرگ را نشان داد. با این وجود به نظر نمیرسد که رقم عنوان شده درست باشد یا حداقل آنگونه که سردار احمدیمقدم میگوید باشد، چرا که به تناقضهای زیادی بر خواهیم خورد. گمان میکنم که در دنیایی زندگی میکنیم که هر کسی قصد دارد فضا را با مشتی عدد و رقم به نفع خود تمام کند. به خاطر بیاورید زمانی را که احمدینژاد در مناظره کاهش نرخ تورم را با نمودارهای علمی!!! نشان داد. در دنیایی زندگی میکنیم که حقیقت را پشت انبوهی از ارقام پنهان میکنند. باید هوشیار بود و از زاویهی دیگری هم به قضیه نگریست.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر