چندی است که ایمیلی با عنوان "ده نکته یادگرفتنی از زلزله ژاپن" بین مردم دست به دست میشود و حاوی نکاتی پندآموز از رفتارژاپنی ها پس از حادثه شدید زلزله و سونامی اخیر در آن کشور است . البته چنین رفتاری از ژاپنیها همیشه, و یا حداقل در تاریخ معاصر , بسیار نقل شده که نشاندهنده توان فرهنگی , اجتماعی , اقتصادی و انسانی این ملت مصمم در برخورد با مصائب و مشکلات است . موارد مورد اشاره در این ایمیل مختصراً در ذیل آمده :
1) آرامش در بروز احساسات و خویشتنداری مثال زدنی بطوریکه حتی یک مورد سوگواری شدید یا زدن به سروصورت و رفتارهای مشابه گزارش نشده. در گزارش یک خبرنگار آمریکائی آمده که زنی را دیده که حتی پس از خرابیهای زلزله در اردوگاه موقت در حال جدا سازی زباله های خانگی برای بازیافت بوده که البته از درک رسانه آمریکائی خارج بود.
2) وقار در عین نیاز به امداد بطوریکه همیشه صفوف منظم برای آب و غذا بدون هیچ حرف زننده یا رفتار خشن بوده.
3) توانمندی علمی بالا که واقعیتش را نشان داد و تنها شعار نبود . بعنوان نمونه معماری باورنکردنی ساختمانها باعث شده به طرفین پیچ و تاب میخوردند ولی فرو نمی ریختند. این نشان داد نتنها علمش را داشتند بلکه نظارتی دقیق بر اجرایش وحود داشته است.
4) رحم و شفقت مردم در برخورد با همدیگر آنچنان که فقط اقلام مورد نیاز روزانه خود را تهیه کردند و این باعث شد همه بتوانند مقداری آذوقه تهیه کنند.
5) نظم بی نظیر طوریکه هیچ غارتگری دیده و گزارش نشد و یا زورگویی و ازدست دیگران ربودن و یا دزدی اموال و امثالهم که حتی در طوفان کاترینا در آمریکا این موارد گزارش گردید بطوریکه از مأموران پلیس آمریکا هم غارتگری و زورگوئی مشاهده شد .
6) چهره های زیبائی از ایثار گزارش شد مثلاً پنجاه نفر از کارگران نیروگاه های اتمی علیرغم خطر بالای سرطانزائی و کشنندگی تشعشعات در محل نیروگاه ماندند تا به خنک کردن دستگاهها ادامه دهند. هرچند چنین ایثارگریهائی در طول جنگ جهانی دوم هم از خلبانان انتحاری ژاپن معروف به کامیکازه ذکر شده بود.
7) مهربانی و مردمداری خودجوش بطوریکه رستورانها قیمتها را کاهش دادند و توانایان بطرز چشمگیری از ناتوانان و آسیب دیدگان حمایت کردند.
8) سطح بالای آموزش عمومی که بدون پرهیز از شعارگرائی سالها در جریان بود اثرش را بخوبی نشان داد و در هنگام واقعه: از بچه تا پیر همه دقیقا میدانستند باید چکار کنند و دقیقا همان کار را کردند و این سطح آسیب انسانی را به حداقل ممکن رساند.
9) اثر مثبت وسایل ارتباط جمعی آزاد که در انتشار اخبار صحیح و واقعی کوشیدند و در عین حال بسیار خوددار بودند و از گزارشات مغرضانه خبری نبود و بیشتر سمت سوها برای آرامبخشی در سایه صداقت بود.
10) نمایش تحسین برانگیز از وجدان اجتماعی که میتواند نتیجه همکنشی یک فرهنگ عظیم باستانی با آموزش صحیح فرهنگی و در عین حال اثر سطح بالای عدالت محوری باشد بطوریکه در هنگام قطع برق در یک فروشگاه مردم اجناس را برگرداندند سرجایشان و به آرامی فروشگاه را ترک کردندو یا اینکه یک خودپرداز بدون محافظ کاملاً دست نخورده ماند.
باید اذعان داشت که همه اینها از یک فرهنگ غنی در کنار اجرای موفق برنامه های آموزشی و ارتقأ سطح درک عمومی جامعه میتواند مهیا شود که برآیند اثر متقابل نقشی ایست که مردم و دولت ژاپن ظرف قرون و بالاخص قرن اخیر بازی کرده اند. هرچند دولتهای ژاپنی در طول زمان مرتکب اشتباه شده اند که مثال ساده آن حضورشان در جمع متحدین در جنگ دوم جهانی است اما سیستم حاکم این اجازه را به ملت میداده که اشتباه را با رأی و اراده خویش با تغییر دولت اصلاح نماید. ما از جانب ژاپنیها کمتر شعار دیده ایم اما امروز اثر کار واقعیشان را بوضوح میتوانیم ببینیم. مردم ژاپن ملتی پرتلاش , با فرهنگ , مصمم و آمالگرا هستند که در یک روند دمکراتیک سیستم حاکم و دولت هم کمابیش نمونه ائی از کل جامعه را انعکاس میدهد , با همان شاخصه های مثبت که نمود آن اینروزها در رأس اخبار بود.
من شخصاً در یکی از زلزله های عظیم تاریخ ایران که در منطقه رودبار واقع شد و چند استان را درگیر نمود و خرابیهای بسیاری ببار آورد حضور نزدیک داشتم و از ده مورد صدر الاشاره در بالا تنها مواردی که آنهم بنوعی به رفتار مردم برمیگردد را دیدم مثل ایثار مردم در کمک رسانی و مثلاً از خودگذشتگی ایشان در امداد به هموطنان زلزله زده را بوضوح دیدم که البته کمی پیش از آن در طول جنگ تحمیلی در اوج خود به منصّه ظهور رسیده بود و بقیه آنچه شاهدش بودم بخصوص آن مواردی که به مجریان دولتی و مسئولین مربوط میشد تقریبا با درجات متفاوت در خلاف جهت ده مورد فوق الاشاره بود که بدترین آنها بی برنامه گی ارگانهای مسئول , عدم آگاهی مردم نسبت به نکات ایمنی و آنچه باید در هنگام بلایای طبیعی میدانستند , عدم پاسخگوئی مسئولین , وضعیت اسفبار اقتصادی مردم و ساختمانهای بسیار آسیب پذیر حتی آنانیکه در سالهای اخیر ساخته شده بودند مثل آپارتمانهائی چندطبقه که در شهر رشت با خاک یکشان شد و یا ساختمانهای دولتی منطقه رودبار و منجیل , و از همه بدتر سرقت اموال ارسالی بخصوص توسط مراقبین اموال بطوریکه حتی سگهای جسد یاب خارجی هم به سرقت رفتند یا چادرهای ارسالی دولتهای عربی که خیمه های بزرگی بودند. بعدها شنیدم و در اخبار خواندم که نمونه های بدتری در زلزله اسفبار بَم واقع شد و مردم رنجهای بسیار بردند و هنوز میبرند.
البته در کنار مضامین خبری و وقایع جاری در ژاپن مطلب دیگری هم در اینجا به ذهنم رسید که شاید مردم با رجوع به خاطرات دهه اخیر که چندان دور نیست, آنرا بیاد آورند که در حقیقت ادعای شگفت انگیز یکی از نمایندگان انتصابی مجلس ششم از حزب آبادگران بود که با ابطال ناعادلانه قریب به ششصد-هفتصد هزار آرای مردم تهران توسط "شورای نگهبان قدرت" به مجلس راه یافت. وی در همان ایام مصاحبه ائی با یک رسانه فرانسوی که در رسانه های وقت ایران نیز نمود یافت مدعی شدکه ایران را ژاپن اسلامی خواهند فرمود . هرچند ایشان بر طبق رسم عمومی مسئولین حال حاضر ایران چندی بعد منکر این گفته ها شد و کسی هم پیگیری نکرد که چه شد؟ اما آنچه شاهدش بودیم این بود که پس از آن دو مجلس بعدی هفتم و هشتم با حضور ایشان و سایر منتصبین همراهشان به بی عرضه ترین نهاد تاریخ حکومت ایران بعد از انقلاب تبدیل شد که اینروزها خود مجلسیان هم به آن اذعان دارند.
چون به نام عادل و به زبان هم بسیار فاعلم / فاش گویم که ایرانی بسازم چون نخبه های ژاپنی
کس نداند آنچه من دانم بواسطه خویشی سببی / خوارم نبینیدکه در آستین بسیار دارم نکته های ژاپنی
گر فلاحت رو به افولست و سقوط چه باک / دانه های بسیار تفت دهم تا شود تخمه های ژاپنی
گرچه هُوووی(۱) چینی ام شد هووی نوع داخلی / بجایش ز سرزمین آفتاب واردکنم دکمه های ژاپنی
ساختمانها گر بنا شد بی اصول و قاعده, غم مدار / زانسو من دعا گویم تا خدا نفرستد تکاننده های ژاپنی
گر قول دهید که فردا نپرسید ز چون و چرایش / من آن گویم که نداند هیچکدام از این بنده های ژاپنی
البته اخیراً مقام بسیار مافوق تر از ایشان که نسبت سببی با آن نماینده انتصابی دارد در بیاناتی تاکید مجدد فرمودند که ایران در مقام پیشرفت علمی , ژاپن دوم است. هرچند آن نماینده بیچاره بعد از ادعایش به دلیل حضور تعدادی جراید نسبتاً آزاد در آن زمان که البته بعداً خطر حضورشان کلاً برطرف شد , مجبور گردید در یکی دو مناظره عمومی با مطبوعات در قبال سئوال خبرنگاران ادعاهایش را انکار کند , حرف این مسئول والامقام دیگر فصل الخطاب است و کسی حق سئوال هم ندارد . اصولاً کسی که حتی نقد را در معنای رایجش قبول ندارد و در سخنان نوروزی اش در شهر محل تولد خود معنای نقد را در قالب اندیشه بسته خویش کلاً مسخ میکند و برایش آنقدر شروط میگذارد که از انتفاع ساقطش مینماید , اینروزها میتواند در جوّی که ساخته و پرداخته خود و مریدانش است بدون ترس از هر پرسش و نقدی هرچه بخواهد افاضه فرماید . حال گیریم که ایشان فصل الخطابند و غیر قابل نقد و قریب به معصوم و معاذالله منتخب خدایند , اما نگرانی از آنجاست که اینروزها دیگران هم که ادعای پیروی ایشان و اوامر و فتاوایشان را دارند نیز خود را مصون از پرسش و نقد میدانند و در صورت وقوع چنین خبط و خطائی , حال از هرکسی سر زند , هیچ برنمیتابند و شمشیر از رو میبندند و بلافاصله به دست شریعت ناشناسان کهکشان بی ادبی و کیهان نامنتهای دروغ میسپرندش تا در مطبوعات آزاد خویش که از هر مروّت و انسانیت و دینی مبرّاست , ابتداً کمی تا قسمتی بی آبرویش کنند و بعد متهم به هزار جرم ناکرده شود و سپس اگر هنوز حال نقد و اعتراضی داشت به دست مرشدین گمنام سپرده شوند تا در زمان و مکانی غیبی به کمال ارشاد شده و در آنجا به قصد خیر خود زندانی و به اقتضای مصلحت نظام به حساب دادش برسند تا دیگردادی نکند که آرامش فصل الخطاب و اعوانش را بیهوده برهم زند . چونکه آنان دهانهای باز و گوشهای بسته دارند و وقتشان با غیب و غیب گوئی آنچنان پر شده که فرصتی برای شنود اباطیل ناسوتی هیچ معترض و نقّاد زمینی که در ترجمه جدید سیاسی فتنه جو نامیده میشود را ندارند . فلذا در این دیار استبدادزده تنها حرف و ادعا باقی و جاری است که از منابر برافراشته به مجالس بفرموده و از مجالس خودپرداخته به افواه دائماً گشوده ی سرسپردگان بی سر مدام در جریان است.
وای بروزی که خدای نکرده حادثه ائی چون آنچه در ژاپن وقوع یافت , در این کشور واقع گردد و اینهمه حرف بی حساب و اساس , راستی آزمائی شود. پس دعا میکنیم که خدایا ما را به ادعاهایمان نیآزمای که خود خوب میدانی که ما به چه اندازه میگوئیم و به چه اندازه در پی اش عمل میکنیم . طفلک مردم ما که چنین فرهنگ گزافه گوئی بی اساس به ایشان ارزانی میشود و اگر آنرا نخواهند هم فرصتی برای اصلاح به ایشان داده نمیشود . اگر هم خود مردم به فرموده عقل , دین , آئین و بزرگان به اصلاح برخیزند "فتنه" آخرالزمان خوانده میشود و مستوجب هر حکمی که صاحب قدرت بپسندد میگردند و خرخره های فریادگرشان برای جویدنِ جوندگان استبداد مباح خواهد شد.
خدایا عقل را بر زبانهایمان , هدایت را بر قلبهایمان , تقوی را بر گامهایمان , شجاعت را بر دستهایمان , بصیرت را بر چشمهایمان و درایت را بر گوشهایمان مسلط گردان تا درست بگوئیم , با مهربانی دوست بداریم , به صدق گام برداریم , بدون ترس دست بسوی حق دراز کنیم , خوبیها را ببینیم و چشم بر بدیها نبندیم و هیج کلام ناشایستی را برنتابیم و بر هیچ ظلمی صبر نکنیم .
پاورقی:
۱- هووو نام اتوموبیلی یک کامیون چینی است که درسالهای اخیر به ایران وارد شده و در این مدت موجب سوانح دلخراشی شده که به گفته متخصصین ناشی از تکنولژی ضعیف آن است. دلخراش ترین نمونه سانحه هووو در محرم سال گذشته در محوطه کارخانه ایران خوردرو واقع شد که منجر به کشته شدن تعدادی از هموطنان کارگر کردید و بحثهای بسیاری در خصوص این اتوموبیل را برانگیخت. در افواه هست که یکی از دست اندکاران واردات این اتوموبیل بُنجُل چینی همان نماینده مجلسی ایست که ادعاهایش در مورد ژاپن اسلامی در نوشتار بالا مورد بحث قرار گرفته است که البته صحت و سقم این خبر چون بسیاری از اخبار دیگر در سایه حاکمیت استبداد و عدم وجود قدرت نظارتی مردم که قاعدتاً از طریق یک مجلس با انتخابات آزاد و حضور یک قوه قضائیه مستقل است , قابل پیگیری نیست.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر