"سلطان و شبان"
بخش دوم : نه سلطان و نه شبان
اتفاقات قبل و بعد از انتخابات دور دهم ریاست جمهوری و وقایعی که بخصوص پس از آن اتفاق افتاد و منجر به ظهور جنبش سبز شد در حقیقت نوعی همگرائی خودجوش و مردم محور ِ اعتراضات اصلاح طلبانه و تغییرخواهانه سالهای پیش بوده که در قالب یک حرکت خودخوانده , فراگیر و آزادیخواه توانست نمایندگی همه آحاد معترض جامعه را بدست گیرد . پس از آن رفتار حکومت در برخورد با جنبش و همچنین کنشهای داخلی جنبش تدریجاً به آن سمت و سوئی داد و ریشه هایش را در متن جامعه و اخصاً قشر جوان و روشنفکر عمیقتر نمود تا جائی که سر از بیت و منزل بسیاری از حکومتیان برآورد ( 3 , 2 , 1) .
جنبش سبز که ابتداً درنظر عوامل کودتای انتخاباتی جدی گرفته نشد و یا در تحلیلهایشان آنرا حرکتی جرقه ائی و قابل کنترل تفسیر مینمودند با ایستادگی و اراده مردم و درایت رهبران جنبش به بزرگترین حرکت اعتراضی مردمی پس از انقلاب و یک تهدید جدیدی برای مظام استبدادسالار حاکم و مستبدّین تمامیتخواه تبدیل گردید . حکومت از تمام شیوه های سرکوب که ممکن بود برای مهار جنبش استفاده نمود , از جمله ضرب و شتم و شلیک به سمت مردم , خونریزی و شکنجه و زندانهای طویل المدت و اعترافات تلویزیونی و غیره , اما آنچه نصیبش گردید رویش روزافزون در مزرعه سبز اعتراضات مدنی و ریزش بی نظیر در صفوف حامیان دولت بود .
البته با پرهیز از خوش باوری باید اذعان داشت که روشهای تهاجمی حکومت موفق شد تا شکل اعتراضات را از بروز و ظهور علنی و خیابانی ممتد به اعتراضات علنی متناوب و پراکنده تبدیل نماید هرچندکه اصل اعتراض و گسترش آگاهی عمومی و رشد روزافزون معترضانِ به شیوه حکومت که تدریجاً شامل اعتراضات اقتصادی نیز میشود بدنه کمّیتی جنبش را فربه تر نمود . این الزاماً نشانه رشد کیفی نیز نیست , چرا که اهداف اقتصادی هرچند بخشی از شعارهای انتخاباتی اصلاح طلبانه در انتخابات سال هشتاد و هشت بود که مورد توجه مردم قرار گرفت اما هرگز سرلوحه شعارهای اعتراضات پس از انتخابات نبوده است. ورود معترضین اقتصادی روند دگر اندیشی روشنفکرانه جنبش را به سمت یک حرکت عام اعتراضی که ممکن است تدریجاً در شعارها و انتخاب روشهای اعتراضی تغییر ذائقه دهد , سوق خواهد داد . این روند ممکن است از تعهد نبش نسبت به تغییرات سیاسی و اجتماعی بکاهد و در عین حال رهبری متفاوتی را بطلبد . در این بین قشر روشنفکر و ایده پردازان سیاسی جنبش باید با درایت و تحلیل صحیح از تغییرات پیچیده موجود , وضعیتهای جدید و گهگاه خلق الساعه و ظرفیتهای ممکن سیاسی -اجتماعی موجود در راستای حفظ ارزشهایِ سبزِ جنبش اعتراضی ایران که سرلوحه آن اصلاح نظام حاکم و باز تعریف ساختار قدرت و بهینه کردن سیستمهای سیاسی و دستگاه انتخاباتی آن میباشد , نهایت کوشش را بعمل آورند و از تندی ها و کندی ها ی احتمالی که هر حرکت اعتراضی را ممکن است تهدید کند ممانعت بعمل آورند .
از این نکته هم نباید غافل بود که هرچند بدنه اصلی اعتراضات را مردمی از همه اقشار جامعه ایران تشکیل میدهند و از تمام سطوح اقتصادی , اجتماعی و سیاسی جامعه در این جنبش حضور دارند اما بخشی از اپوزیسیون که در اینجا اصطلاحاً آنان را غیر استاندارد مینامیم هم در متن جنبش فعال شده اند که بدنبال اهداف اختصاصی خود هستند . اپوزیسیون غیر استاندارد را میتوان بخشی از معترضین نظام تعریف کرد که ایدئولژی , نوع مطالبات , شکل اعتراضات و چه بسا خاستگاه وجودی آنان با اکثریت جامعه ایران که موارد اعتراضی شان استاندارد اعتراضات همان جامعه هست , بسیار متفاوت بوده و هرگز نخواهند توانست تمام آحاد جامعه را نمایندگی کنند . متأسفانه قسمتی از این اپوزیسیون غیر استاندارد از اساس ضد انقلاب میباشند و قبلاً از طرف مردم طرد شده و نوع باورها و اعتقادایشتن آنها را از جامعه ایران ایزوله نموده بود . اپوزیسیون غیر استاندارد بدلیل مشخصاتی که برای آن برشمرده شد هرگز نتوانسته بود با مردم و حتی در کنار مردم قرار گیرد و لذا همراهی با شعارهای جنبش سبز هرچند که بدان اعتقاد نداشته باشند , تنها راه نزدیک شدن آنها به بزرگترین حرکت اعتراضی مردم ایران بود. مثال ساده آن فعال شدن سلطنت طلبان و ارگانهای وابسته به آنان که مرده ترین اپوزیسیون بعد از انقلاب بودند میباشد که اینروزها در فضاهای مجازی فعال شده اند . شاید بدلیل قلّت کمیتی و کیفیتی که اینگونه گروهها از آن رنج میبرند هیچگاه نتوانند در اصل حرکت و روند جنبش مؤثر باشند اما میتوانند نقش تخریبی بزرگی را در صورت یافتن فرصت بازی کنند . از جمله این نقشهای مخرب هجمه ایست که این اپوزیسیون نسبت به سران جنبش دارد . اینها با توجه به اینکه بر اثر تجربه فهمیده اند که راهی برای بزرگ شدن کمی و کیفی در جامعه ایرانی ندارند تنها راه احیای خویش را رسوخ در رهبری جنبش میدانند تا از حداقل امکانات برای خود حداکثر بهره را ببرند . حتی برخی از عوامل کلیدی و برنامه ریز جناح تمامیتخواه حاکم بر ظرفیت تخریبی این گروهها برای مخدوش کردن سران جنبش سرمایه گذاری نموده اند که نمونه آن حمله به مهندس موسوی با محوریت اعدامهای سال شصت و هفت بود (4) .
اثری که برآیند کنش جنبش سبز و پادکنش حکومت تا بحال داشته منجر به حصر سران جنبش شده که زعم خودشان آخرین ضربه کشنده بر پیکره جنبش بوده اما واقعیت آن است که اعتراضات نه تنها ختم نشده بلکه روندی روزافزون یافته و هر روز به شکل جدیدی در صنف یا قشری خاصّی بروز مینماید و یا به شکا اعتصابات بروز می یابد . حتی گروههای مختلف موجود در حاکمیت هم نسبت بهم معترض شده اند و خطر در اینجاست که این نیروی اعتراضی فزاینده بدون هدایت یک رهبری معقول , متعهد , اخلاقمدار و میهندوست که با جامعه ایرانی و باورها و مشکلات و آرمانهایش آشنا باشد در مسیری غیر از آنچه برایش شروع شد ممکن است قرار بگیرد . بزودی با بالا گرفتن جنگ قدرت بین جناحهای حاکم در حالیکه به واقعه انتخابات مجلس نزدیک میشویم فرصتی استثنائی در پیش روی جنبش سبز قرار خواهد داد تا در صورت هدایت صحیح شروع دوباره ائی برای بروز و حضور مردم در عرصه سیاسی باشد آنچنان که بشود از شدت خطراتی که مملکت و ملت را در اثر لاقیدی حاکمین تهدید میکند با حضور سازنده و مؤثر مردم کاست .
بنابر این تمرکز بر آزاد شدن سران و متفکران جنبش سبز که ظرفیت هدایت مردم را از این آشفته بازار پر نیرنگ که صحنه درگیری ظالمین و جائرین با هم شده , را ضمن حفظ شعارهائی که رکن اعتراضات مردم بوده را دارند , یک اصل متضمن پیروزی است . هیچ بعید نیست که اشتهای سیری ناپذیر قدرت پرستان تمامیتخواه نه تنها به پیروزی یکی از آنان نیانجامد بلکه کشور را به ورطه آشوب و بلوا و یا دخالت خارجی بکشاند . تنها راه نجات از این ورطه ها حضور پرشور و پر شعور مردم خواهد بود که خواه ناخواه واقع خواهد شد اما آیا کسانی خواهند بود که این حضور را رهبری کنند . به نظر میرسد غیبت سران و متفکران جنبش پس از زندانی شدن کثیری از آنان و حصر موسوی و کروبی به یک عادت برای مردم و همچنین گروههای سیاسی تبدیل شده و همانطور که آرزوی طراحان این حبس و حصر بوده توانسته اند آنرا در متن جامعه به روزمرگی بکشانند . اگر چنین باشد و در روزهای حساس آتی کشور شور حضور باشد اما شعور رهبری نباشد , خدای نکرده دچار کسانی خواهیم شد که باید در مقابلش به جان جائرین گذشته دعا کنیم .
بیائید واقع بین باشیم و از شعار پرهیز کنیم و درک کنیم که جناح اصلی و سنتی قدرت در کشور توانائی آن را دارد که با دلارهای نفتی وضعی کجدار و مریز را که در آن اگر پیشرفتی نباشد اجازه نقد و انتقاد هم نخواهد بود را تا مدتی برقرار نگهدارد و از قدرت افسار گسیخته شبه نظامیان فدائی برای ضمانت بقایش استفاده کند هر چند که این روند در بلند مدت پاسخگو نخواهد بود . جناح دیگر قدرت که نشان داده بر موج دروغ و ریا و دسیسه سوار است توانسته با همین حربه ها برای خود در فاسدترین بخشهای سیاسی , نظامی و اعتقادی جایگاهی بیابد و ریشه ائی بدواند. اینها هم میتوانند در صورت حذف رقیب که البته برایشان کار سختی است با اتکا به دلارهای نفتی از یکطرف و شعارهای نوین ملی و میهنی کاذب و انجام رفرمهای سطحی اقتصادی و حرکتهای پوپولیستی عوام پسندانه از طرف دیگر تغییرات محسوسی برای مدت کوتاه در جامعه ایجاد نمایند حتی میتوانند در حدی محدود و از باب اطمینان بخشی مقداری آزادیهای مشروط مدنی نیز ایجاد کنند , البته تا جائی که خودشان نقد نشوند و از این طریق تدریجاً پایه یک استبداد آرمانی را در سایه رفرم اقتصادی بریزند که کم عمر است اما ماندگارتر از حضور سنتی ها خواهد بود . اینها خود شاید بزای دراز مدت ماندنی نباشند اما میتوانند زمینه را برای بر سرکار آمدن کسانی مهیا سازند که هیچ اثری از انقلاب اسلامی و ارزشهایش باقی نخواهند گذارد .
بنابراین تمام ابزارهای جنبش سبز باید معطوف به آزادی سران و متفکرانش شود همانگونه که اخیرا و مُجدانه برخی از بزرگان اصلاحات بر آن تاکید دارند ( 6 , 5) . جنبش اصلاح طلبی ایران باید بتواند در رخدادهای سیاسی کشور نقش موثری بازی کند تا هم فعال بماند و هم در متن وقایع سیاسی رشد و تکامل یابد , این جنبش نمیتواند همیشه بشکل یک حرکت عامّه با اهداف عمومی و بدون قالب مشخص سیاسی باقی بماند و ضمن حفظ پایگاه مردمی خویش باید از داخل آن سازمانهای سیاسی مقتدر که با وجود اختلاف در جهان بینی , استراتژی و یا تاکتیک همگی در خدمت اعتلای کشور و تأمین منافع ملی باشند زائیده شود و این ممکن نیست مگر با رشد کمی و کیفی جنبش در بستر وقایع و حوادث جاری کشور . امروز طرح شرایط برای حضور در انتخابات آتی (7 , 8 , 9) نه تنها نشانه عدول از آرمانهای جنبش اعتراضی نیست بلکه بیانگر حیات ملموس جنبش است که خواسته هایش را به زبان می آورد و قصد دارد از کمترین امکانات موجود بیشترین بهره را ببرد .
برخی از راهکارهای ممکن برای تحت فشار گذاشتن حکومت برای رفع حصر سران جنبش و آزادی متفکرین در بند را میتوان به شکل زیر خلاصه کرد :
1.
در داخل کشور: الف) چهره های شناخته شده و مورد وثوق مردم اعلام مستمر و جدی بر رفع حصر و آزادی زندانیان سیاسی داشته و تذکر دائم به جامعه و گروههای سیاسی بدهند تا در این خصوص دچار عادت زدگی نشوند و یا بدنبال جانشینی های موقت برای سران جنبش نباشند که نهایتاً موجب تشت خواهد بود. ب) اشاره ملموس مراجع عظام که همیشه ملجأ متدینین بوده اند و همچنین چهره های برجسته حوزه و روحانیون مورد علاقه مردم به رفع حصر سران و آزادی زندانیان سیاسی. ج) بهره وری از فضاهای مجازی در اختیار جنبش برای تازه نگهداشتن مطالبه آزادی سران جنبش و زندانیان سیاسی در بند با تمرکز بر موضوع و ارائه راهکارهای متناسب میتواند از جمله اهرمهای موثر باشد . د) باید حرکتهائی که سعی در ایجاد انحراف در شناسائی رهبری حرکت و مطالبات اساسی آنرا دارند به جامعه سبز ایران شناساند و روشهایشان را بر ملا ساخت .
2.
در خارج از کشور : الف) سازماندهی حرکتهایی متداوم و مستمر با هدف فشار بر دول خارجی در اعمال فشار برای آزادی زندانیان سیاسی بطور عام و رفع حصر سران جنبش بطور اخصّ . این واضح است که دول خارجی و بالاخص ّ غربی همیشه بدنبال منافع خود هستند و برایشان فرقی نمیکند که سبز حاکم باشد یا هر رنگ دیگری , بلکه مهم این است که از منافعشان باز نمانند کما اینکه بهره های سیاسی و اقتصادی فراوانی از تشتتی که در منطقه خاورمیانه ایجاد شده برده اند و از حالا برای همه جنبشهای اعتراضی منطقه کیسه دوخته اند بطوریکه گهگاهی از خیر نوکران سرسپرده شان در منطقه میگذرند تا به اهداف طویلالمدت تری برسند. بنابر این حضور ایرانیان خارج از کشور بهر صورت ممکن باید این پیام را منتقل کند که مردم ایران خواهان آزادی سران جنبش و زندانیان سیاسی هستند و دول دیگر و بخصوص دولتهای غربی که بیشترین ایرانیان را در خود جای داده اند باید بفهمند در هرگونه مراوده اقتصادی و یا مذاکره سیاسی با دولت ایران میبایست خواست مردم ایران لحاظ گردد . ب) پرهیز از اتصال با چهره های مشکوک و یا افرادی که صراحتاً به اپپوزیسیون غیر استاندارد تعلق دارند .
بهرحال به لیست بالا راهکارهای بسیار دیگری را میتوان از طریق همفکری با متفکرین سبز اندیش و گروهها و افراد سیاسی فعال داخل و خارج از کشور اضافه نمود. آنچه مهم است این است که در مسیر آزادی سران جنبش و متفکرین و نظریه پردازان جنبش سبز گام برداشت که این هم به نفع جنبش و هم نهایتا به نفع کشور خواهد بود تا از ورطه های آتی به سلامت گذر کند.
مردم هشیار باشند که سلطان و شبانش به پایان داستانشان نزدیک میشوند و هیاهو و ترشروئی هایشان امروز از هیچ کس پنهان نیست هرچند که مذبوحانه سعی در کتمانش کنند (10) . ظاهراً میانجگریهای ریش سپیدانه هم دیگر مؤثر نیست و سلطان را دیگر طاقت چموشیها و نادانیهای شبان به سر آمده و شبان نیز چون خاستگاهش از فرومایگان بوده دیگر حرمت سلطان نگه نمیدارد و گله خویش را به هر جای قلمرو ی سلطان که بخواهد هِی میکند . چنین است که باری دیگر داستان سلطان و شبان میرود که به سر آید .
خدایا به خون همه شهیدانی که ایران زمین از بدو تاریخش در پای آنچه تو نیکش میداشتی تقدیم کرده است , عاقبت ایران باستانی ما , باورهای دینی ما و آرزوهای آرمانی ما را ختم به خیر کن که تو بهترین نجات دهندگانی.
(سراج)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر