آثار تصميمات غيركارشناسی در خانواده ها

نتيجه تصميمات غيركارشناسي به خانواده ها كشيده شد

كاركنان سازمان ميراث فرهنگي از مراجع استمداد جستند

فرجام تصميمات غير كارشناسي دولتي كه در مشروعيت خود گرفتار "اما" و"اگر" هاي بسياري است ، سرانجام از عرصه عمومي به خانواده ها كشيده است و هزاران نفر از كارمند سازمان ميراث فرهنگي شاغل در تهران را دچار مشكلاتي بزرگ كرده است.

اكنون از آنچه كه پيشتر سازمان ميراث فرهنگي خوانده مي شد در تهران تنها ساختمان و اتاق هايي باقي است و كاركناني كه هنوز نمي دانند بالاخره حاكميت صداي آنان را خواهد شنيد يا آنان را با تمام تبعات اجتماعي و خانوادگي يك تصميم عجولانه دولت ، رها كرده و به حال خود وا مي گذارد. سخن از انتقال سازمان ميراث فرهنگي و بخش ها و معاونتهاي اين سازمان به شهرهاي اصفهان و رشت است.


انتقال پايتخت ، طرحي براي رفع معضلات اجتماعي


شايد از همان زماني كه طرح انتقال پايتخت در ذهن دولتمردان شكل گرفت ، هدف نه تنها رفع معضلات بزرگي چون ترافيك ، آلودگي هوا و آب ، گسترش بي رويه محدوده شهر و .... ، كه رفع معضلاتي اجتماعي بود كه براي چاره آن نسخه اي مشخص ، وجود نداشت.

تهران ، سال ها است بار سنگین 12 میلیون نفر از جمعیت کل کشور را به دوش می کشد، ولی با این وجود حداقل سرانه حمل و نقل عمومی، آموزشی، خدمات شهری و .... برای این کلان شهر در نظر گرفته شده است و طبقه متوسط شكل گرفته آن با چنگ و دندان موقعيت خود را حفظ مي كند و هزينه هاي كلان اسكان ، آموزش و بهداشت فرزندان خود را راسا مي پردازد.

بر اساس گزارش مركز آمار ايران ، جمعیت تهران بزرگ ‌12 میلیون و ‌150 هزار و ‌742 نفراست كه از این جمعیت ، ‌10 میلیون و ‌528 هزار و ‌282 تن در تهران و یك میلیون و ‌622 هزار و ‌460 در حاشیه تهران سكني گزيده اند.

تهران شاهد بالاترين آمار كودكان كار و خياباني ،‌ بيكاري ، فحشا ، سرقت ، و مشكلات در هم تنيده اجتماعي است كه سوء مديريت در 5 سال گذشته اين مشكلات را دو چندان كرده است.

چندي پيش دكتر ظاهر رستمی رييس سازمان بهزيستي تصریح كرد : 90 درصد از کودکان کار و خیابان متعلق به شهرستان های تهران هستند كه روزانه در تهران پسره مي زنند.

امار كودكان كار كه برخي كارشناسان تعداد اين كودكان را حدود 500 هزار نفر در كشور و برخي ديگر جمعيت آنان را تا يك ميليون نفر نيز تخمين زده اند خود به تنهايي نشانه اي از فروپاشي اجتماعي در شهرهاي بزرگ تلقي مي شود.

اين درحاليست كه فرشيد يزداني ـ پژوهشگر فعال حوزه كودكان مي‌گويد به طور رسمي 7/1 ميليون كودك كار در كشور وجود دارد،چنانچه استانهاي تهران، خراسان، فارس و گيلان داراي بيشترين كودك خياباني هستند.

علت اصلي كار كودكان و فرار آنان ، گسترش فقر در شهرها عنوان شده است .

در حاليكه مطابق ماده ۹۵ قانون برنامه چهارم توسعه، دولت مکلف بود با تعیین خط فقر، تمامي خانواده های زیر "خط فقر مطلق" را تا پایان سال دوم برنامه تحت پوشش حمایتی قرار دهد ، اكنون و در آستانه تصويب و اجراي برنامه جديد توسعه كه به بيانيه سياسي شباهت بيشتري دارد تا به برنامه اي براي توسعه ، نه خط فقري وجود دارد و نه آمار مشخصي از آن ونه حتي متولي اي براي اعلام آمار ، شايد بايد اين سخن يكي از مقامات دولت را باور كرد كه در ایران هیچ کسی زیر "خط فقر مطلق" قرار ندارد!

اما اگر فصلنامه "آمار اقتصادی" که توسط بانک مرکزی منتشر می شود، را بتوان ملاك قرار داد ، تعداد افراد زیر خط فقر در جامعه ایران معادل ۱۴ میلیون نفر برآورد مي شود و به گفته حسین راغفر، استاد دانشگاه و تدوینگر "نقشه جغرافیایی فقر در کشور"، در خرداد ماه ۱۳۸۷ در یک ارزیابی غیردولتی، تعداد افراد زیر خط فقر در ایران بین ۲۹ تا ۳۲ درصد جمعيت تخمین زده شده است.

از سوي ديگر ، سن فحشاء نيزدر كشور روز به روز به طرز وحشتناكي پايين مي آيد.مدير كل دفتر امور آسيب ديدگان اجتماعي سازمان بهزيستي با تاكيد بر اينكه سن فحشا در ايران پايين است ، سن دختران فراري را 9 سال و بحراني اعلام می کند.او اضافه می کند:" بر اساس آمار به دست آمده از دختران فراري در شهر تهران، ميانگين سن دختران فراري 9تا 17 سال است.

همچنين گزارش ايلنا از يک كارشناس آسيب هاي اجتماعي، آمار مراكز فحشا در سطح شهر تهران را 8 هزار باند اعلام شده است.

معيني كارشناس آسيب هاي اجتماعي، در همايش بررسي آسيب هاي اجتماعي، گفت:" طبق آمار در مدت 7 سال متوسط سن فحشا از 28 سال به زير 20 سال رسيده ودر حال حاضر كف اين سن تا 13 سالگي پايين آمده يعني فحشا در ميان نوجوانان به طور روزافزوني گسترش يافته است.

اين كارشناس مسائل اجتماعي تصريح مي كند:" بين 300 تا 600 هزار زن خودفروش در جامعه ما قابل رديابي هستند و بسياري از دانش آموزان دبيرستاني اين معضل اجتماعي را به طور رسمی مي پذيرند.

در موضوع ترافيك نيز آمارها به طرز غريبي نوميد كننده است. مشاور شهردار تهران در امور محيط زيست و رييس ستاد محيط زيست و توسعه پايدار شهرداري تهران مي گويد: آمارها نشان مي‌دهد آلودگي هواي تهران در سال جاري 38 برابر استانداردهاي جهاني است و وضعيتي بحراني دارد.


تاريخچه طرح انتقال پايتخت


ايده انتقال پايتخت به دلايل مختلف همواره ذهن كارشناسان مسايل شهري تهران را مشغول كرده است اما تصويب سیاست‌های کلی در بخش آمایش سرزمین توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام آغاز حركت به سمت اجرايي شدن اين ايده به حساب مي آيد.

در این مصوبه به مواردی همچون «توسعه متوازن روستاها و شهرهای کوچک و پیشگیری از مهاجرت بی‌رویه به مراکز استان‌ها»، «انتخاب مکان‌های مناسب و استقرار مراکز زیست و فعالیت جهت اقدامات توسعه متوازن و همچنین مراکز حیاتی و حساس متناسب با ملاحظات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، امنیتی و پدافند غیرعامل» و همچنین «ساماندهی سطوح خدمات و استقرار جمعیت در کشور با توجه به مدیریت سوانح طبیعی، حوادث، منابع آب و رعایت شرایط زمین‌شناسی جهت افزایش ضریب ایمنی تأسیسات زیربنایی و حیاتی و ابنیه مراکز جمعیتی و شهرها و روستاها» تأکید شده است.

اما یکی از مهمترین مصوبه های مجمع ، جا به جایی تدریجی پایتخت بود که مطابق این مصوبه «انتقال مرکز سیاسی کشور در مکان مناسب جهت بهبود و اصلاح استقرار جمعیت و فعالیت در کشور تا پایان چشم‌انداز به یکی از سیاست‌های کلی نظام تبدیل شد.

بعد از روی کار آمدن دولت احمدی‌نژاد که تجربه 20 سال شعار انتقال پایتخت و اجرایی نشدن آن را پیش‌رو داشت، به جای انتقال پایتخت ترجیح داده شد، اهداف نزدیک‌تری را نشانه‌گیری شود که یکی از آنها تمرکز‌زدایی از تصمیم‌های اداری و انتقال دفاتر شرکت‌ها به مناطق عملیاتی بود.

اما تاملی کوتاه به مدیریت دولت نهم نشان می‌دهد که چشم انداز اجراي طرح هايي از اين دست ، توسط دولت درگير بحران مشروعيت ، خوش خيالي است.

در یک نگاه کل می توان پی برد که طرح انتقال يا تمركز زدايي به نقاطي چون اصفهان و رشت ، گره‌ای از مشکلات موجود را برطرف نخواهد کرد.

از سوی دیگر طرح انتقال پایتخت يا انتقال شركت هاي دولتي از پايتخت در واقع فرار از مشکلات شهر تهران محسوب شود که به یقین هیچ گاه با انتقال صرف پایتخت ، مسائل شهری آن حل نمی شود و بيشتر ناظر به رفع مشكلات سياسي و اعتراضات مداوم و حساسيت ساكنان آن به تصميم گيري هاي نهاد قدرت مستقر در تهران است.

حقیقت این است که پدیده هایی همچون آلودگی هوا، حاشیه نشینی، فاضلاب شهری، افزایش جمعیت، مهاجرت بی رویه، بحران ترافیک، با تجویز چند راهكار از آن دست اقدامات دولت كنوني ، حل نخواهد شد.


پیش شرط های انتقال پایتخت

تصویب «انتقال پایتخت» در مجمع تشخیص مصلحت نظام بعد از چندین بار طرح و بررسی در دولت های قبلی، باعث شده این بار کارشناسان اقتصاد شهری متفاوت تر از قبل به موضوع انتقال نگاه کنند.

گروهی از کارشناسان شهری در تهران پیش شرط ها يي را برای انتخاب «جایگزین تهران» لازم می دانند از جمله اینکه باید رفاه و برتری سکونتی در پایتخت ایران از بین برود، دولت به لحاظ تعداد دستگاه ها و سازمان ها و همچنین از نظر حجم نیرو و پرسنل کوچک شود و در نهایت اینکه برنامه انتقال پایتخت در یک دوره زمانی بلندمدت دیده شود.

آخرین تصمیم گیری درباره انتقال پایتخت از تهران، به اواسط عمر دولت نهم برمی گردد. در دولت نهم محمد جهرمی، وزیر کار و عضو شورای عالی مسکن به شدت پیگیر انتقال پایتخت بود تا جایی که در دی ماه سال 86، از تشکیل کمیته کارشناسی برای پیگیری این موضوع خبر داد.

کمیته کارشناسی انتقال پایتخت در دولت نهم به این نتیجه رسیده بود که قبل از اقدام به انتقال باید به گونه ای برنامه ریزی کرد که جمعیت پایتخت جدید از 250هزار نفر تجاوز نکند و دولت باید فقط از ناحیه هسته اصلی و مرکزی منتقل شود.

اما آيا شهرهايي چون اصفهان و رشت كه ميزبان شركت دولتي پيشتاز وداع با پايتخت يعني ميراث فرهنگي است ، داراي چنين شرايطي است؟ يا با انتقال كاركنان پایتخت ، صرفا کلانشهر دیگری همچون تهران با حاشیه ها و مشکلات جدید ایجاد می شود؟


واقعيت انتقال جمعيت از تهران ، اصرار بر نگاه امنيتي به رفع مشكلات


مصطفي محمد نجار وزير كشور دولت احمدي نژاد ، تصمیم درباره انتقال 163 شرکت دولتی به استان ها را تصمیم و اقدام بزرگی اعلام كرده و مي گويد: باید کمک کنیم این کار انجام شود و طرح انتقال کارمندان، شرکت ها و دستگاه ها به خارج از تهران با شکست مواجه نشود.

وزیر کشور با انتقاد از وضع کنونی پایتخت گفت: بحث انتقال از پایتخت جدی است زیرا هم بحث امنیتی، هم بحران، هم جمعیت و هم بحث محیط زیست در تهران داریم.

محمدنجار در ادامه با اشاره به وجود فضای خوب همکاری در دولت تصریح کرد: در حال حاضر در استانداری ها، اوج همکاری و هماهنگی وجود دارد که باید آن را حفظ کنیم.

شايد ادغام بسيج و لشکرهای نيروی زمينی سپاه و تشكيل ۳۰ سپاه استانی برای ۳۰ استان کشور را بتوان معياري بر چرايي اين تصميم گيري شتاب زده تلقي كرد.

به گفته محمد حجازی، تغييرات تشکيلاتی اخير در سپاه به دستور رهبری صورت گرفته است و برای ساماندهی بيشتر ميان واحدهای مختلف در سطح استان ها ، يک فرماندهی مشخص شده که تمامی امور زير نظر آن اداره خواهد شد.

در ۳۰ استان کشور ، مراکز فرماندهی سپاه تشکيل شده است، اما به دليل گستره استان تهران در اين استان، دو مرکز فرماندهی يکی در شهرستان کرج و ديگری در تهران بزرگ ايجاد شد که در مجموع ۳۱ سپاه استانی در کشور تشکيل شده است.

به اعتقاد كارشناسان ، چنين نگاهي كه پس از اعتراضات يك سال گذشته به شدت در اركان اجتماعي و فرهنگي كشور ساري و جاري شده است ، نشان از آن دارد كه در طرح ضربتي انتقال برخي از نهادها به خارج از اين كلانشهر، بيشتر نگاهي سياسي - امنيتي قوه محرك طرح محسوب شده و مشكلات اجتماعي و فرهنگي تهران و ساير شهرهاي هدف ، نه تنها كاهش پيدا نخواهد كرد كه افزايش نيز مي يابد.


انتقال مشكلات سياسي از عرصه عمومي به ساختار خانواده ها


طرح انتقال اولين سازمان بزرگ كشوري از تهران به شهرهاي اصفهان و رشت دو ابرشهر كشور كه خود داراي مشكلاتي اجتماعي همانند تهران اما در سطحي پايين تر از نقطه بحران هستند، علاوه بر اينكه بحرانها را از مركز سياسي به مراكز استاني منتقل مي سازد ، موجب پديد آمدن بحرانهاي خانوادگي در مركز هم شده است.

كاركنان سازمان ميراث فرهنگي كه همانند درختان ريشه دار از تهران كنده شده اند ، اكنون نه توانسته اند در جاي جديد غرس شوند و نه دل و دماغ و اجازه بازگشت به محل كار خود را دارند.

وضعيت تحصيلي ، اقامت ، خانوادگي آنها بر اثر تصميات يك شبه و نظامي گونه به شدن بحراني شده است و اختلافات ميان همسران در برخي از خانواده ها ، كار را تا ‌آستانه طلاق و فروپاشي خانواده ها پيش برده است.

اگرچه مقامات اين سازمان با گشاده دستي اعلام كرده اند هزينه اقامت يك ماهه خانواده آنها را در شهرهاي جديد و در هتل خواهند پرداخت و وام هاي كلاني براي خريد و رهن خانه در اين شهرها به آنها تعلق خواهد گرفت و حقوق آنان نيز افزايش خواهد يافت ، اما بي اعتمادي خانواده ها به اين گزافه گويي ها ، باعث شده است تابستان گرم براي خانواده هاي آماده انتقال ، تبديل به فصلي داغ و پرتنش در خانواده شود.

كاركنان سازمان علت پيش قدم شدن اين سازمان براي انتقال را در بي پيشينگي مديران اين سازمان در امور ميراث فرهنگي و سياسي بودن آنان مي دانند ، مديراني كه به همراه كاركنان خود به شهرهاي جديد نقل مكان نمي كنند بلكه در ستاد اين سازمان تهران خواهند ماند يا چون "رييس بزرگ " ، به نهادهاي سياسي تر ديگر منتقل مي شوند.

حرف و حديث ها گاه تا به حدي بدبينانه است كه دليل اصلي انتقال شتابزده اين سازمان را عزم نابودي اسناد و شواهدي عنوان مي كنند كه منجر به بروز تقلب در انتخابات شد و انتقال ، مشابه عمليات پولشويي براي گم كردن در پول هاي آلوده ارزيابي مي شود.

اين روزها ، حضور كاركنان و در دل آنها را مي توان در كامنت هاي اخباري كه به نوعي به اين موضوع باز مي گردد ، در فضاي مجازي ديد. در دل هايي كه از بروز اختلافات بنيان برانداز زندگي تا اختلالت رواني كودكان در اثر بگومگوهاي روز و شب والدين تا استمداد از مراجع براي حمايت از نهاد خانواده را شامل مي شود.

نگاهي به درد دل برخي از خانواده ها

در زير نگاهي به درد دل ها و اظهار نظرهاي كاركنان اين سازمان خواهيم داشت كه در فضاي مجازي ديدگاههاي خود را مطرح كرده اند.

• كارمندان زن اين سازمان كه شوهرانشان در جاي ديگري غير از سازمان ميراث مشغول به كار هستند و تمام زندگي شان در تهران است، نمي دانند پس از انتقال اين معاونت و روساي آنان كه به اجبار بايد بار بسته و عازم اصفهان شوند، چه وضعيتي خواهند يافت؟
  


• چه عجب بالاخره یک کم از درد دل کارمندان بدبخت این سازمان نوشتید .کسی نمی داند ما از دست این بخشنامه ها و ابلاغیه های فوریتی ریاست این سازمان چه می کشیم. حالا باید تمام کارمندان این سازمان و خانواده هایشان دچار ناراحتی اعصاب و روان شوند چرا که آقایان می خواهند خوش خدمتی کنند؟ چرا رسانه ها این مطالب را انعکاس نمی دهند؟مگر این مساله کوچکی است؟ چرا کسی به داد ما کارکنان بدبخت و سیاه روز این سازمان نمی رسد؟
  


• به عنوان کسی که 15 سال در این سازمان کار کردم ، حالا باید ظرف مدت یک ماه از تهران بروم. وضعیت خانوده ، بچه مدرسه اي ، پدر و مادر پیر ، پیدا کردن خانه آن هم در یک شهر غریب و مدرسه برای بچه ها و خیلی از مسایل دیگر را چگونه باید حل کرد؟


• چندي پيش کارکنان سازمان به این انتقال اعتراض كردند که آقای بقایی گفتند این دستور و قانون از طرف دولت است و من مجری هستم . سئوال من اين است که آیا شما به عنوان مسئول مدافع حقوق ما هستید یا دولت؟ واقعا ما نمیدانیم به کی مراجعه کنیم که به دادمان برسند؟ آیا اگر به ریاست جمهوری رفته و تحصن کنیم ، درست می شود؟ چرا باید همیشه کارمندان در صف اول آزمون و خطای طرح های آقایان باشند؟


• به نظر بنده این تصمیم خیلی غیرمنطقی و ناجوانمردانه است و به شخصیت و حیثیت کارمند توهین شده است وهیچ کس پاسخگو نیست ودرجواب آدم می گویند که شما تابع دولت هستید و دولت هیچ مسئولیتی درقبال شما ندارد و اگر نمی توانید منتقل شوید خودتان را بازخرید کنید .


• آقای بقایی در مصاحبه با ایسنا گفتند که در این نقل و انتقال ممکنه مشکلات خانوادگی پیش بیاد اما به خاطر یک بی نماز که در مسجد رو نمی بندند ! این تحلیل معاون یه رییس جمهوره؟ما که فکر می کنیم که این دستور رو بدون بررسی جامع صادر کردند. با توجه به نظر عامیانه رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور به عنوان معاونت رئیس جمهور در پاسخ به کارمندان خویش که یا استفا دهید یا طلاق بگیرید یا همراه اداره به استان مربوطه انتقال یابید ، به نظر مي رسد ترویج طلاق در دستور کار معاونت رئیس جمهور یک کشور قرار دارد كه بايد آقايان مراجع نسبت به اين موضوع واكنش جدي نشان دهند.
  


• سیاری از همکاران بخش های مختلف سازمان خانم هستند و برای انتقال به شهر دیگر دچار مشکل شدند اما کسی به حرف آنها اهمیت نمی دهد و تنها دو راه حل وجود دارد. رفتن با گروه یا استعفا و جالب اینکه در این صورت هیچ مزایا و سنواتی به كاركنان متمرد تعلق نمی گیرد. در یکی از روزهایی که کارمندان جمع شدند و گفتند که ما نمی توانیم به اين تصميم غير كارشناسانه گردن نهيم ، ایشان فرمودند سازمان حکم شوهر شما را دارد وقتی شوهرتان دستور مي دهد باید بگید چشم!
  


• برای استقرار معاونت صنایع دستی در اصفهان همان ساختمان میراث استان در نظر گرفته شده و گفتند کارمندان محلي خود را به محل خیلی دور تر از شهر می برند ؟ چرا باید این اتفاق بیافتد حالا یه مشکل به مشکلات دیگه اضافه می شود آن هم بحث رفت و آمد خود کارمندان استان است که از این مساله بسیار شاکی هستند . برای استقرار پژوهشگاه هم جایی را در قزوین در نظر گرفتند که یک کاروانسرای مخروبه است و گفتند خود کارمندان به دلیل تجربه در امر مرمت ! اقدام کنند برای تعمیرات!
  


• تمام اسباب و اثاثیه اداري کارکنان را برداشته اند ، حتی کارکنان صندلی برای نشستن و اتاقی برای رفتن ندارند. پژوهشکده آن به اصفهان خواهد رفت . بدون هیچ کار کارشناسی و بدون اینکه مشکلات کارمندان مدنظر گرفته شود. گفته اند باید بروید . نه کارمندان زن و نه کارمندان مرد قادرنیستند که به دستورات رئیس خود که معاون احمدی نژاد است، عمل کنند .گفته اند نه بازخریدی در کار است نه بازنشستگی . می توانید بروید و نمی توانید ، بیرون . این دستورات زندگی کارمندان بخصوص زن ها را در معرض خطر واقعی قرار داده است . مگر می شود که زنی به شهرستان برود و همسر و فرزندان در تهران ؟ مگر می شود در شهری چون اصفهان , کارمند میراث ، منزلی پیدا کند متناسب با درآمدش و خانواده را با خود همراه کند ؟گفته اند مشکل مسکن تان ارتباطی به ما ندارد . می توانید بروید و نمی توانید استعفای خود را دهید . بدین ترتیب تعداد زیادی از کارمندان مجبور به ترک کار خواهند شد آن وقت جا براي عده اي از نيروهاي حاضر به خدمت اما غير متخصص آنان فراهم مي شود.
  

باري ! خانواده كاركنان سازمان ميراث و فرهنگي و گردشگري كه اولين قربانيان تصميم عجولانه دولتي هستند كه تصميماتش را يك شبه اخذ و اجرا مي كند ، در حسرت روزهايي قرار دارند كه ميراث داري فرهنگ و ميزباني گردشگران شان و منزلتي داشت ، مديرت سيد محمد بهشتي كه اين سازمان را در قد و قواره يك سازمان درجه يك ارتقا داد و حتي در جهان اعتبار بخشيد.