خیز بلند امام زدایی!!

مرجعیت شیعه در طول تاریخ شاهد فرازها و فرودهای بسیاری بوده است. فرازها عمدتا حاصل تلاش علمی، تقوا، زهد، تربیت شاگردان و مردم داری خود آن بزرگواران بوده است. اما فرودها بیشتر حاصل حسادت حاسدان و دشمنی حاکمان بوده است. آن چه که برای مرجعیت و حوزه های علمیه شیعه همواره در درجه اهمیت قرارداشته این که مرجع و ملجاء(پناهگاه) مردم و ناصح و واعظ حاکمان بوده باشند. بهمین جهت هرگاه حاکمان از نصیحت و موعظه مراجع و بزرگان حوزه های علمیه خوششان نیامده است، کوشیده اند که نفوذ معنوی و شوکت مراجع را بشکنند و به نحوی در حوزه ها دست اندازی کنند، و افرادی را به سوی خود بکشانند. این واقعیت تلخ را در دوران حکومت دو پهلوی کاملا می توان مشاهده کرد. امام(ره) در بیاناتشان از آخوند های درباری همواره شکوه داشتند که آبروی روحانیت را برده اند! و بر حوزه های علمیه و روحانیت لطمه های جبران ناپذیری وارد کرده اند.



در این رابطه لازم است به چند نکته توجه کنیم:



1- نفوذ یک مرجع تقلید گاه آن چنان گسترده و فراگیر بوده که سبب کم آوازه شدن سایر مراجع تقلید هم زمان خود گردیده است. از باب نمونه می توان به مرحوم سید ابوالحسن اصفهانی، مرحوم حاج آقا حسین بروجردی و مرحوم امام خمینی اشاره کرد؛ که در زمان خود ازچنان آوازه ای برخوردار بودند که سایر مراجع بزرگ تقلید در فروغ مرجعیت این بزرگان نتوانستند خوش بدرخشند. البته، قطعا خود آن بزرگواران که از هوای نفس به دور و از موقعیت اجتماعی و آوازه دار شدن گریزان بودند؛ چنین شرایطی را برای خود مناسب تر می دانستند و هیچ گاه قدمی به سوی مقام و منزلت دنیایی بر نداشته اند، که این سیره عالمان دینی و مراجع تقلید بوده است. اما گاه برای پیروان، شاگردان، و همشهریانشان این امر ناگوار بوده و تلاشی برای طرح مرجع خود داشته اند.



درخشش و پر آوازه شدن یک مرجع تقلید در آسمان تشیع و حوزه های علمیه گاه تا سالیان درازی پس از وفاتش هم ادامه داشته است. این آوازه و تداوم آن پس از مرگ یک عالم و مرجع دینی از چند عامل سرچشمه می گیرد:



1-1: تحول آفرینی در عرصه علوم حوزوی اعم از فقه، اصول، حدیث، کلام، تفسیر، فلسفه و....



2-1: تربیت شاگردان بسیاری که به درجه اجتهاد رسیده و صاحب کرسی تدریس دروس عالی حوزه باشند.



3-1: آثار علمی به جای مانده که مورد توجه حوزه های علمیه و سایر مراکز علمی و پژوهشی باشد.



4-1: نحوه رفتار با مردم و دستگاه حاکمه که همواره به عنوان الگو از آن یاد می شود.



5-1: دشمنانی که با سعی و کوششان در جهت کوچک کردن یک مرجع در زمان حیات و به فراموشی سپردن او پس از وفاتش، داشته اند.



بدون شک با بررسی دقیق زندگی ستارگان پر فروغ مرجعیت درعالم تشیع، عوامل پیش گفته را در مورد آن ها چه به صورت مجموع و یا چند مورد، مشاهده خواهیم کرد.



2- همواره در سیره علما و مراجع بزرگوار تقلید این امر بوده که، یا در زمان حیات خود به فردی پس از خود( به عنوان فالاعلم) تصریح کرده و یا فردی را مشخص نمی کنند و امر را به تشخیص مقلدان واگذار می کنند. در صورتی که فردی را پس از خود تعیین کنند، نوعا مقلدان به او مراجعه می کنند. در هرصورت گاه دستگاه مرجع متوفا پس از فوتش بلافاصله توسط بازماندگان تحویل مرجع معین شده می شود، گاه دفتر و دستگاه مرجعیت تا یکی دوسال باز می ماند تا پاسخ گوی مسایل شرعی مقلدان باشد، و گاه از سوی مرجع و یا مراجع بعدی به بازماندگان تکلیف می شود بخاطر پاسداشت و تکریم آن مرجع درگذشته تا زمانی دفترش را باز نگهدارند و شهریه هم بدهند. در این رابطه نمونه های فراوانی را می توان نام برد.



3- پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 88 و در فضای آشفته سیاسی کشور، نغمه های تصفیه حساب های سیاسی و جناحی از گوشه و کنار بلند شد، که متاسفانه دامن حوزه های علمیه و مراجع تقلید اعم از مراجع در قید حیات و یا مراجع درگذشته را فراگرفت!



نماینده ای راه یافته به مجلس شورای اسلامی، از لانه کردن منافقین، ضد انقلاب و معاندین نظام در دفتر و موسسه احیای آثار امام (ره) و حتی منسوبین امام (ره)، داد سخن داد و خواستار تصفیه آن شد!!



به دنبال آن عده ای مبادرت به تهیه طرحی برای اداره موسسه امام تحت نام «موسسه احیای آثار امام و رهبری» تحت نظارت دولت و نماینده ای از سوی رهبری کردند؛ که درپی فرصت مناسب برای عملیاتی ساختن آن طرح هستند!



عده ای دیگر در حوزه علمیه قم در اندیشه بستن دفتر امام(ره)، که از زمان در گذشتش تا کنون محل مراجعه مردم برای مسایل شرعی و یا وجوهات شرعیه بوده است، افتادند!



اما این اقدام را چون مستقیم و با صراحت نمی توانستند انجام دهند( زیرا از واکنش مردم و خانواده های شهدای علاقمند به امام هراس دارند)؛ با استفاده از سخن یکی از مراجع تقلید که گفته است:« دفاتر مراجع تقلید پس از فوتشان باید بسته شود» دور خیز کرده ابتدا فشار را بر دفتر مرحوم آیت الله العظمی منتظری گذاشته اند، تا بعد به سراغ دفاتر مراجع درگذشته دیگر( حضرات آیات عظام، میرزا جواد تبریزی، فاضل لنکرانی، محمد تقی بهجت و...) بروند و نهایتا زمینه را برای جمع کردن دفتر امام خمینی(ره) فراهم سازند!



زیرا به باور این آقایان معنا ندارد که با وجود مراجع زنده و رهبری، دفاتر مراجع درگذشته از جمله مرحوم امام باز باشند! مسایل شرعی را برای مقلدان باقیمانده بر تقلیدشان بیان کنند! وجوهات شرعیه را ولو با اجازه مراجع زنده بگیرند!



چرا؟!



چون در سایه نام بلند و پر آوازه امام (ره)، فاضل لنکرانی، بهجت ، منتظری و... دیگران رشد نمی کنند و به چشم نمی آیند! پس باید امام زدایی کرد! و لازمه امام زدایی از بین بردن نام و آوازه مراجع دیگری است که فوت کرده اند!



4- حال سوال این است که، چرا بیشترین فشار را بر دفتر آیت الله منتظری(قدس سره) وارد می کنند؟! در حالیکه مراجع دیگری که پیش از ایشان به رحمت خدارفته اند چند سال است که دفاترشان باز است! چرا ابتدا به سراغ آن ها نمی روند؟! مگر سخن آن مرجع به صورت عام نبود؟! اگر قرار باشد که دفتری بسته شود ابتدا باید به سراغ دفاتر مراجعی بروند که از وفاتشان چند سال می گذرد و دفترشان باز است. آیت الله منتظری که هنوز سالگردشان هم نرسیده است و فقط چند ماه است که به رحمت خدا رفته اند؟!



واقعیت این است که مرحوم آیت الله منتظری واجد هرپنج عامل ذکر شده در بند اول بوده اند. یعنی ایشان هم در علوم حوزوی مثل فقه، اصول، حدیث، کلام و ... تحول آفرینی و نوآوری داشته است، هم شاگردان برجسته و مجتهد بسیاری تربیت کرده است، و هم رفتارش با مردم و حاکمان زمانش نشانه ای از رفتار پیشوایان دینی و الگو بوده است، و هم آثار علمی فراوانی برای حوزه های علمیه به جای گذاشته است، که پژوهشگران و صاحب نظران نمی توانند به نظریات ایشان توجه نکنند، و هم مخالفان و دشمنانی دارد که در زمان حیات و اینک پس از وفاتشان تلاش می کنند که نامش را محو کنند! بهمین جهت گمان می کنند که با بستن دفتر و برداشتن تابلوی آن، نامش به فراموشی سپرده خواهد شد! در حالی که نتیجه آن بر عکس خواهد بود! مگر در زمان حیاتشان تمامی رسانه های عمومی و خصوصی، تریبون ها و منابر به کوبیدن و کوچک کردن ایشان نپرداختند؟! حاصلش چه بود؟! آیا او کوچک شد؟!



تشییع جنازه و پیام های تسلیت و مقالات در سوگ و شخصیت آن نادره دوران گویای این واقعیت است که آن همه تلاش مخالفانش نتیجه معکوس داشته است؟!



ای مگس عرصه سیمرغ نه جولانگه تو است عرض خود می بری و زحمت ما می داری



5- اکنون که دفتر مرجع و فقیه عالیقدر شیعه مرحوم آیت الله العظمی منتظری(قدس سره) بنا بر توصیه شفاهی و کتبی جمعی از مراجع بزرگوار تقلید برای پاسخ گویی مراجعان و مقلدان باز است، بر اساس کدام ملاک شرعی، قانونی، عرفی و اخلاقی آقایان خواستار بسته شدن آن هستند؟! جز آن که بگوییم جریانی که می خواهند امام زدایی کنند، برای رسیدن به خیز بلندشان ( که بستن دفتر امام- ره- است) ناگزیر از عبور از چند مانع دیگرند!! این موانع دیگر همان دفاتر مراجعی است که رحلت کرده اند و پشت و پناهی ندارند!!



متاسفانه این خیز بلند را به استناد سخن همان مرجع تقلید برداشته اند! اما کسی نیست که بپرسد بر فرض که دفتر مرجع و یا مراجعی باید بسته شوند، آیا خود مراجع بزرگوار حوزه باید اقدام کنند؟ یا یک حزب سیاسی و یک نهاد دولتی؟! چه ارتباطی بین امور مربوط به حوزه ( که مراجع معظم تقلید در طول تاریخ متولی آن بوده اند) و اقدامات یک حزب سیاسی و یک نهاد دولتی است؟! مگر مراجع بزرگوار حوزه خدای ناخواسته، از اداره حوزه و امور مربوط به روحانیت ناتوانند که دولت دامن همت به کمر زده است؟! اگر دولت توانی دارد، بنا بر توصیه مراجع تقلید بهتر است برای رفع مشکلات مردم توان خود را صرف کند و امور حوزه را به مراجع واگذارد و حرمت حوزه و مراجع را پاس بدارد!!



به امید آن که استقلال حوزه های علمیه و مرجعیت شیعه در پناه الطاف حضرت حق (عز وجل) وعنایات خاصه حضرت بقیه الله(عج) محفوظ بماند و دستخوش حب وبغض و سیاست بازی های جناحی قرار نگیرد. انشاء الله.