آثار شهید بهشتی کم است کسی دنبال نوشته های او در نمایشگاه نمی گردد/ کتاب های جمع آوری شده را مانند فال و کف بینی می بینم

محمود سالاری، مدیر کمیته ناشران داخلی نمایشگاه کتاب گفت که با همه‌ آثاری که قبل از سال ۸۴ چاپ شده‌اند و در نمایشگاه عرضه می‌شوند، برخورد می شود جز با کتاب‌های مرجع و "کتاب‌های محققانه و عالمانه که اجازه‌ عرضه دارند."

وی در گفت‌وگو با ایسنا درباره‌ی ضابطه‌ی منع عرضه‌ی کتاب‌های قبل از سال ۸۴ در نمایشگاه کتاب و این‌که آیا این موضوع شامل حال همه‌ی کتاب‌ها می‌شود، عنوان کرد: ما با همه‌ی آثاری که قبل از ۸۴ نوشته شده‌اند و در نمایشگاه عرضه می‌شوند، برخورد می‌کنیم؛ منتها دو نکته وجود دارد؛ یکی کتاب‌های مرجع است و دیگری کتاب‌های محققانه و عالمانه که اجازه‌ی عرضه دارند. مثلا نشر اساطیر یک کتاب چاپ کرده که ۲۳ ‌سال طول کشید تا فروش رفت و سال گذشته، آخرین نسخه‌اش به فروش رسید. مخاطب خاص دارد که در نمایشگاه دنبال آن می‌گردد. این کتاب ولو که چاپ قبل از سال ۸۴ هست، اجازه‌ی توزیعش را می‌دهیم.

او در عین حال متذکر شد: برخلاف این‌ها، یک‌سری کتاب‌ها هست که در کتاب‌فروشی می‌تواند عرضه شود؛ خب جلو آن‌ها را در نمایشگاه می‌گیریم. اگر صحیفه‌ی سجادیه قبل از سال ۸۴ باشد؛ اما ناشر در قیمت آن دست نبرده باشد، اجازه‌ی عرضه‌اش را می‌دهیم.

سالاری در ادامه درباره‌ی این‌که گفته می‌شود در نمایشگاه کتاب، حوزه‌ی «ادبیات» زیر ذره‌بین است و حساسیت در این زمینه بالاست، گفت: بگوییم حوزه‌ی اندیشه، بهتر است. الیته برایم عجیب است که اهل فرهنگ این موضوع را مطرح می‌کنند. ما می‌گوییم هر بچه‌ای که به دنیا می‌آید، الزاما باید برود واکسن بزند؛ چرا هیچ‌کس نمی‌گوید منع آزادی است؟ می‌گویند بیماری‌ای اپیدمی می‌شود و اجبار می‌کنند همه واکسن بزنند؛ آیا استدلال می‌شود این منع آزادی است؟ کسی می‌گوید می‌خواهم مریض شوم؟ چرا به حوزه‌ی فرهنگ که می‌رسیم، از این فضا دور می‌شویم؟ در حوزه‌ی فرهنگ هم برخی از این افکار بهتر است ترویج نشود، اگر می‌خواهد ترویج شود، بیرون از نمایشگاه باشد. ما در نمایشگاه این همه انرژی صرف می‌کنیم، رواست بیاییم کف‌بینی بفروشیم؟ این یارانه‌ای که داده می‌شود...

مدیر کمیته‌ی ناشران داخلی در ادامه‌ی این پرسش درباره‌ی این‌که موضع در زمینه‌ی ادبیات و مشخصا کتاب‌هایی مثل آثار هوشنگ گلشیری، صادق هدایت، فروغ فرخزاد و... چیست، توضیح داد: ما نمی‌گوییم این کتاب‌ها ممنوع است. من همه‌ی این‌ها را خوانده‌ام. این‌جا برای عرضه‌ی کتاب‌ها تخفیف می‌دهیم، این سوبسید را به چه کتاب‌هایی باید داد؟ به کتاب‌هایی که یک قشر خاص مخاطب دارد یا کتاب‌هایی که مخاطب عام دارد؟ به کتاب‌هایی که با مبنای تفکر و اندیشه‌ی اسلامی هم‌خوانی دارد و با تعالی‌ روح بشر سازگار است یا کتاب‌هایی که روح یأس، ناامیدی و بدبختی را می‌پاشد؟

او در ادامه متذکر شد: ما می‌خواهیم این یارانه را به کتابی بدهیم که شادابی، نشاط، طراوات و امید را به جامعه عرضه کند. کتاب‌های این دوستان را که می‌گویید، خواندن این کتاب‌ها حداقل این است که روحیه‌ی خودباوری را از انسان دور می‌کند و روحیه‌ی یأس را تزریق می‌کند. ما سوبسید بدهیم این کتاب در نمایشگاه توزیع شود؟ انصاف است؟ خب این باید برود بیرون توزیع شود.

سالاری همچنین تأکید کرد: من این‌ها را مانند همان فال و کف‌بینی و این چیزها می‌بینم. من می‌گویم این اثر سوبسید نمی‌خواهد. این‌جا ناشر دارد متری چقدر پرداخت می‌کند؟ برق و انرژی، حراست و امنیت و... تأمین است. سوبسید دولت است؛ منتی بر سر کسی نیست؛ اما دست کم، آثاری بیاید که جا باز کند. آثار نویسندگان نسل نو، نسل انقلاب بیاید، آثار حوزه‌ی اندیشه دینی ترویج شود. حوزه‌ی اندیشه‌ی دینی را حوزه‌ی روشنی می‌دانم؛ حوزه‌ی دین را متحجر نمی‌دانم. حوزه‌ی اندیشه دینی را متعالی می‌دانم. آن دست کتاب‌ها را هم ناشر برود در فروشگاهش بفروشد؛ چرا آن‌ها را در نمایشگاه کتاب عرضه کنیم؟

این در حالی است که تخفیف کتاب ها را ناشران می دهند و نه برگزارکنندگان نمایشگاه و ناشران برای شرکت در نمایشگاه و اجاره غرفه، کرایه می پردازند.

در روزهای گذشته، از فروش آثار نویسندگان و شاعرانی از جمله هوشنگ گلشیری، صادق هدایت، فروغ فرخزاد، محمود دولت آبادی و عباس معروفی جلوگیری شده است.

چرا آثار برخی روحانیون جمع آوری شد؟

مدیر کمیته‌ی ناشران داخلی نمایشگاه کتاب در بخش دیگری از گفت‌وگو با ایسنا به این‌ پرسش ‌که آیا برگزار‌کنندگان نمایشگاه، مشخصا کمیته‌ی نظارت و ارزشیابی و کمیته‌ی ناشران داخلی در اجرای ضوابط نمایشگاه با هم اختلاف‌نظر دارند، پاسخ منفی داد.

او در ادامه درباره‌ی این‌که پس اگر اختلاف‌ نظری نیست؛ چرا آثار آیت‌الله صانعی جمع‌آوری و بعد برگردانده می‌شود، گفت: در جمع‌آوری آن آثار، کمیته‌ی ناشران مطلقا دخلی نداشت. من نمی‌دانم، شاید دوستان برای ارزشیابی جمع‌آوری و بعد از ارزیابی برگردانده‌اند. کمیته‌ی ناشران داخلی نه نظر خاصی داشت، نه عمل خاصی داشت.

سالاری درباره‌ی این‌که مگر مسؤول اجرای ضوابط و نظارت نمایشگاه، کمیته‌ی ناشران داخلی نیست، عنوان کرد: علی‌القاعده کمیته‌ی ناشران داخلی مجری ضوابط انضباطی نمایشگاه است که به همراه دوستان حراست در نمایشگاه اعمال قانون می‌کنیم. آن مورد خاص که گفتید، قرار بود ارزشیابی‌اش انجام شود؛ قرار نبود جمع‌آوری شود، که اگر قرار بود جمع‌آوری شود، ما عمل می‌کردیم.

مدیر کمیته‌ی ناشران داخلی در پاسخ به این پرسش که مگر قبل از عرضه‌ی آثار در نمایشگاه، تذکر داده نمی‌شود که چه آثاری نباید عرضه شود، متذکر شد: کمیته‌ی نظارت و ارزشیابی لیستی را به ما اعلام کرده بود که ما قبل از نمایشگاه به ناشران موارد را عرض کردیم. برخی از دوستان ناشر ما مساعدت کردند، برخی از دوستان ناشر، به نظرشان می‌آمد که کتاب با تغییرات اندکی قابل عرضه است و آوردند که ما مجددا مجبور شدیم یادآور شویم که این کتاب در نمایشگاه اجازه‌ی عرضه نمایشگاهی ندارد.

سالاری همچنین گفت، در لسیت کمیته‌ی نظارت و ارزشیابی که به آن‌ها اعلام شده، آثار آیت‌الله صانعی نبوده است.

او در ادامه تصریح کرد: همه‌ی ما باید مراقب باشیم که آسیبی به حیثیت و آبروی جمهوری اسلامی ایران نخورد. همه‌ی ما نسبت به این آبرویی که در طول این سنوات توسط شهدا و همه‌ی کسانی که دلسوزان حوزه‌ی فرهنگ بوده‌اند، جمع شده، باید مراقب باشیم که آسیبی نزنیم. هرجا که تندروی هست، سعی کنیم جلوش را بگیریم و هرجا که کند حرکت می‌کند، هل بدهیم که کار جلو برود.

سالاری سپس به حاشیه‌ی دیگر نمایشگاه امسال که در رسانه‌ها انعکاس داشت، پرداخت و درباره‌ی ناشر آثار آیت‌الله بهشتی گفت: بنیاد شهید بهشتی در نمایشگاه ثبت نام نکرد. به ضرس قاطع، می‌گویم بنیاد حفظ آثار شهید بهشتی در نمایشگاه حتا ثبت ‌نام نکرده و به عنوان کسی که از همه‌ی ثبت نام‌ها مطلع است، دارم عرض می‌کنم. آن دوستانی که درباره‌ی آثار شهید بهشتی نظر می‌دهند، برایم عجیب است. چند نفر در کل کشور ایران خبر دارند چند عنوان بوده است. شهید بهشتی مثل شهید مطهری نبود که آثار فراوانی داشته باشد. البته این‌ها بزرگان انقلاب هستند و احترام‌شان بر همه واجب است. اندیشه‌ها‌ی‌شان مبانی انقلاب ماست؛ اما این جنجالی که امسال می‌شود، برایم جالب است. ما در سال‌های پیش اساسا چنین بحثی نداشتیم. این‌جور نبود که کسی بگوید من دنبال آثار شهید بهشتی در نمایشگاه می‌گردم. این معلوم است که پشت آن جنجال‌های دیگری است؛ وگرنه آثار شهید بهشتی خیلی مفصل و مطول نیست که.

این در حالی است که یکی از مسئولان دفتر حفظ و نشر آثار آیت الله بهشتی، روز چهارشنبه ۱۵ اردیبهشت به خبرگزاری ایلنا گفته بود که مجوز برای برپایی غرفه انتشارات مربوط به آثار آیت الله بهشتی (نشر بقعه) صادر شده اما آنها پس از مراجعه به مسئولان برگزاری نمایشگاه مطلع شده اند که این انتشارات به طور کامل از حضور در نمایشگاه کتاب امسال محروم شده است.

مدیر کمیته‌ی ناشران داخلی نمایشگاه کتاب درباره‌ی دیگر حاشیه‌ی نمایشگاه امسال و خبرهای منعکس‌شده درباره‌ی عرضه‌ی آیت‌الله منتظری گفت: من بی‌اطلاع‌ام. واقعا بی‌اطلاع‌ام. آن‌چه درباره‌ی آثار مرحوم منتظری اعلام شده، این است که ناشر فقط خودش کتاب‌های او را عرضه کند و عرضه‌ی کتاب توسط غیر انجام نشود. ادامه‌ی بحث را در جریان نیستم و به ما اعلام نشده است.

سالاری همچنین درباره‌ی تذکرهایی که امسال به غرفه‌داران داده شده است، گفت: نمایشگاه کتاب تهران هرچه از شروع کار به انتها می‌رسد، می‌رود به سمت کتاب‌های غیر. دلایلش هم متفاوت است. برخی از ناشران کتاب‌های‌شان تمام می‌شود، می‌روند از غرفه‌های مجاور کتاب برای عرضه‌ کردن تهیه می‌کنند. دیروز دو، یا سه غرفه را به همین دلیل تعطیل کردیم. ببینید ناشری که در نمایشگاه می‌آید، به اندازه‌ی ۱۰ روز نمایشگاه باید کتاب داشته باشد. برخی از این دوستان ندارند، موجودی‌شان تمام می‌شود و می‌روند کتاب ناشران دیگر را جمع می‌کنند و می‌آورند درغرفه‌ی خودشان.

مدیر کمیته‌ی ناشران داخلی نمایشگاه افزود: حقیقتا سخت‌گیری ما در این زمینه است؛ از ناشران هم بپرسید. عمده سخت‌گیری در این زمینه است که نمایشگاه را به مرکز پخش تبدیل نکنند. نکته‌ی دوم این است که ناشری نامه نوشته، من کتاب‌هایم تمام شده و فقط دارم سی‌دی (CD) می‌فروشم، من که می‌دانم از ابتدا می‌خواسته سی‌دی بفروشد؛ اما اجازه نداشته، چهار تا کتاب هم کنارش گذاشته است.