حتي اگر بپذيريم كه رخداد ۱۶ آذر، بعد از کودتاى ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ، يكي از مهمترين فرازهاي تاريخي جنبش دانشجويي در ايران است ، توجه به ماهيت ضد استبدادي اين مناسبت و هويت پوياي جنبش دانشجويي ايجاب مي كند كه اين مفهوم در بستر زمان خود بازتعريف شود.
واقعيت اين است تظاهراتي كه منجر به رخداد ۱۶ آذر شد در ۱۴ آذر و به وسيله دانشجویان دانشگاه تهران و در اعتراض به ورود "دنیس رایت" کاردار جدید سفارت انگلیس آغاز شد و منجر به اعتراض دانشجویان دانشکده هاى حقوق و علوم سیاسى، علوم، دندانپزشکى، فنى، پزشکى، داروسازى ، روز ۱۵ آذر به خارج از دانشگاه کشیده شد و ماموران انتظامى، در زد و خورد با دانشجویان، شمارى را مجروح و گروهى را دستگیر و زندانى کردند. پس از آن صبح روز ۱۶ آذر ۱۳۳۲، گارد مسلح رژیم براى اولین بار وارد صحن دانشگاه شد تا فریاد مخالفان را در گلو خفه کند. ماموران گارد كودتا با حمله به دانشجویان، بزرگ نیا، شریعت رضوی و قندچی را به شهادت رساندند و از همين سال و به رغم مخالفت دولت كودتا ، ۱۶ آذر نزد دانشجويان و جنبش دانشجويي ، روز مبارزه با استبداد و روز دانشجو ناميده شد ، اگرچه حدود ۲ دهه طول كشيد تا اين مناسبت در تقويم ايراني ثبت رسمي شود.
اگرچه وجه ضد امپرياليستي اين رخداد در طول سالهاي پس از پيروزي انقلاب به دليل نياز ايدئولوژيك حكومتي كه بيرق مبارزه با امريكا را برداشته بود ، مورد تبليغات بيشتري قرار گرفت و بر وجه ضد استبداي و اختناق آن چربيد ، اما جنبش دانشجويي در سالهاي بعد از انقلاب و خصوصا از اوايل دهه ۷۰ خورشيدي به دنبال بازتعريف وجه ضد استبدادي جنبش خود بر آمد.
اين تمنا و تكاپوي لاينقطع كه با مخالفت دستگاه حاكم روبرو بود ، به يكباره در ۱۸ تير ۱۳۷۸ و با يورش وحشيانه عده اي اوباش حكومتي به دانشجويان معترض به بستن روزنامه منتقد كشور ، سلام ، بستري مناسب براي بازتعريف خود در تقويم مبارزات دانشجويي يافت.
يورش شبانه عده اي اوباش و ضرب و شتم دانشجويان كه دامنه آن از ۱۸ تيرماه و در مامن دانشجويان تا ۲۲ تيرماه در خيابانها و دانشگاههاي تهران و شهرستانها كشيده شد، رخدادي بود كه مبناي غير رسمي سالگرد روز دانشجو شد.
شدت سركوبها و دستگيري هاي اين رخداد به گونه اي بود كه پس از سال ۱۳۷۸ به جزء يك يا دو سال ، هر ساله در آستانه ۱۸ تير اعتراضاتي در واكنش به اين يورش غير انساني صورت گرفت و دانشجويان با زبان اعتراض بر مناسبت ۱۸ تير به نام روز دانشجو تاكيد كردند.
صرف نظر از رخدادهاي سالهاي متواتر قبل از تيرماه ۱۳۸۸، اين سال هم نقطه عطفي در تاريخ مبارزات دانشجويي عليه استبداد و خودرايي به حساب مي آيد.
سال ۱۳۸۸ ، جنبش دانشجويي كه تا آستانه قهر از بخش هاي مختلف حاكميت پيش رفته بود ، صداقت كلام رهبران جنبش سبز موسوي و كروبي را در انتخابات ۱۳۸۸ حجت قرار داد و با طرح مطالبات محوري جنبش دانشجويي ، براي همراهي با آنان يك بار ديگر وارد تاثيرگذاري در عرصه سياسي شد.
شور و شوقي ناشي از حركت دانشجويي در اين مسير به گونه اي بود كه در فاصله ۳ ماه مانده به انتخابات ، موج اشتياق به تغيير در كشور به توفاتي توفنده تبديل شد ، امواجي خروشان از ميل به تغيير كه با ديواره تقلب و كودتا در ۲۲ خرداد برخورد كرد.
ترس از دانشجويان توسط دولت كودتا منجر به تعطيل دانشگاه شد و پس از تعطيلي دانشگاهها و امتحانات در دانشگاه تهران و برخي از دانشگاههاي ديگر، اين دانشجويان بودند كه با حضور در اعتراضات خياباني مردم ، شور و شوق زنده بودن جريان مقابله با استبداد و اختناق را با مردم در خيابانها زمزمه كردند و اعتراضات دانشجويي كه در طول تابستان در چارچوب اعتراضات مردمي نمود داشت، به ۱۸ تيرماه رسيد.
در دهمین سالروز حادثه کوی دانشگاه تهران و در پی فراخوان معترضان به نتیجه انتخابات ریاست جمهوری ، عصر پنج شنبه ۱۸ تیرماه ۱۳۸۸ هزاران تن از شهروندان تهران كه شب قبل اعلام حضور خود را فريادهاي الله اكبر و از طريق شبكه هاي مجازي اعلام كرده بودند ، با حضور در خیابانها و میادین دست به تظاهرات اعتراض آمیز زدند.
اگرچه تراكم نيروهاي ضد شورش در خيابان انقلاب و اطراف دانشگاههاي مستقر در انقلاب ، آزادي و كالج بيشتر بود ، اما گويي چشمه هاي جوشان اعتراضات به هم پيوسته سالگرد ۱۸ تير و كودتاي انتخاباتي تمامي نداشت.
مردم تقريبا در تمامي ميادين اصلي شهر بيرون ريخته بودند و شعار مي دادند. اما پرشور ترين اعتراضات جوانان اطراف دانشگاه تهران و شريف رخ داد. تعداد زيادي مجروح شدند و عده زيادي هم بازداشت. بازداشتي ها به زنداني در جنوب تهران رفتند ، جاييكه هنوز براي مردم كشور شناخته شده نبود.
كهريزك محل بازداشت بسياري از بازداشتي هاي ۱۸ تيرماه شد و با كشته شدن چند تن از آنان بر اثر شكنجه هاي روحي و جسمي ، علاوه بر آنكه ۱۸ تيرماه به عنوان مناسبت ملي مبارزات دانشجويي تثبيت شد، پرده ريا از صورت دولتي افتاد كه مدعي بود مستحضر به پشتيباني ملت است. پشتيباناني كه هرگز رغبت نكردند يك گام براي حمايت از مدعي پيروزي بردارند.
اگر ۱۶ آذر ۱۳۳۲ بزرگ نیا، شریعت رضوی و قندچی به تير استبداد كشته شدند ، بيش از ۵۰ سال جنبش دانشجويان و افزون بر يك دهه اعتراض اين جنبش به استبداد راي و شهادت محسن روحالامینی نجفآبادی، محمد کامرانی، امیر جوادی فر و تعدادي ديگر از شهداي دانشجو در جريان اعتراضات پس از انتخابات ايجاب مي كند تا ۱۸ تير به عنوان روز دانشجو و روز مبارزه با استبداد داخلي و ۱۶ آذر به عنوان روز مقابله با استبداد بين المللي گرامي داشته شود.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر